Van alle moderne vervoermiddelen die de afgelopen jaren het straatbeeld zijn binnengereden, is er geen één zo besproken, zo polariserend en zo onvermijdelijk als de fatbike. Waar elektrische auto’s nog discussies oproepen over actieradius en laadpalen, roept de fatbike vooral emoties op. Veel emoties. Het is geen fiets, geen brommer en ook geen lifestyle-accessoire met een duidelijk doel. Het is eerder een statement. Een soort rollende houding, compleet met dikke banden, brede sturen en een uitstraling die schreeuwt: “Ik hoef hier eigenlijk niet te zijn, maar ik ben er toch.”
Je zou de fatbike kunnen zien als het tweewielige equivalent van een overdadige SUV: zwaar, opvallend, nauwelijks functioneel voor wat hij doet en vooral populair bij mensen die hem niet echt nodig hebben. Hij slurpt stroom, neemt ruimte in en doet esthetisch gezien pijn aan je netvlies. Toch is hij overal. Op stoepen, fietspaden, parkeerplaatsen en soms zelfs op plekken waar je je afvraagt hoe hij daar in vredesnaam is gekomen.
En nu heeft zelfs de politie zich eraan gewaagd.
Twee opvallende nieuwkomers
In een Nederlandse regio – welke precies laten we nog even in het midden – verschenen onlangs twee splinternieuwe fatbikes in politiekleuren. Niet als grap, niet als marketingstunt van een fabrikant, maar daadwerkelijk als dienstvoertuig. Officieel aangeschaft, volledig uitgerust en klaar voor gebruik. Dat alleen al was genoeg om het internet collectief de wenkbrauwen te laten fronsen.
De politie zelf liet weten dat deze keuze niet voortkomt uit een plotselinge liefde voor brede banden en dikke frames. Integendeel zelfs. De reden is opvallend pragmatisch: jongeren. Of beter gezegd, de connectie met jongeren. De fatbike is razend populair onder de jeugd, en de politie wil voorkomen dat ze als volledig wereldvreemd worden gezien. Door zelf op zo’n fiets te stappen, hopen ze de afstand kleiner te maken.
Dat idee werd door de politie met een veelzeggende emoji ondersteund. Zo’n subtiel knipoogje dat zegt: “We weten ook wel hoe dit eruitziet.”
Praktischer dan je denkt
Hoe ironisch het ook klinkt, de politie-fatbikes blijken verrassend praktisch. Ze zijn uitgerust met technologie waar menig doorsnee fietser alleen maar van kan dromen. Zo beschikken ze over V2L-functionaliteit: vehicle-to-load. In normaal Nederlands betekent dat dat je er apparaten op kunt opladen. Sta je met een lege telefoon? Loop gerust even naar een agent toe. Kans is groot dat je binnen een paar minuten weer bereikbaar bent.
Daarnaast hebben de fatbikes een eigen wifi-punt. Ja, echt. Terwijl je naast een agent staat, zou je theoretisch probleemloos een aflevering van een serie kunnen streamen. Het is een vreemde gedachte: handhaving en hotspot in één.
Toch zijn deze fatbikes een stuk braver dan hun civiele tegenhangers. Geen opgevoerde motoren, geen illegale snelheden. Ze zijn netjes afgesteld op 25 kilometer per uur, precies zoals de regels voorschrijven. Dat is misschien ook maar goed, want de politie beschikt al over voertuigen die aanzienlijk sneller zijn als dat nodig is. Denk aan zware motoren en krachtige dienstauto’s die allesbehalve moeite hebben met tempo maken.
Meer houding dan vervoermiddel
De fatbike is echter nooit alleen maar een praktisch vervoermiddel geweest. Het is vooral een houding. Een beetje zoals vroeger bepaalde muziekstijlen of kledingkeuzes. Veel veertigers herinneren zich vast nog hoe onmogelijk het was om aan hun ouders uit te leggen waarom happy hardcore “echt goed” was of waarom een trainingspak prima dagelijkse kleding kon zijn. De fatbike vervult nu precies die rol: iets wat niet logisch hoeft te zijn, zolang het maar tegen de stroom ingaat.
Je ziet er vaak mensen op die met een gewone fiets prima uit de voeten zouden kunnen. Of mensen die misschien beter af zouden zijn met überhaupt wat beweging. Maar dat is niet het punt. Het punt is dat het ding rebels oogt. Groot, lomp en luid in zijn aanwezigheid, ook al maakt hij nauwelijks geluid.
Overlast en ergernis
Dat rebelse karakter heeft een keerzijde. De fatbike zorgt voor overlast. Dat komt door een combinatie van factoren: het gewicht, de soms hoge snelheid en het vaak beperkte verkeersinzicht van de bestuurder. Voeg daar een gevoel van onaantastbaarheid aan toe en je hebt een recept voor frustratie bij andere weggebruikers.
Het is alsof sommige bestuurders denken dat verkeersregels optioneel zijn zodra je banden dikker zijn dan gemiddeld. Fietspaden, stoepen en zebrapaden worden behandeld als decorstukken in plaats van regelsystemen. En ja, dat roept irritatie op. Veel irritatie.
Slimme zet of geniale trollactie?
En toch, hoe je het ook wendt of keert: stiekem is het best een slimme zet van de politie. Door zelf op fatbikes te rijden, halen ze een deel van het rebelse randje weg. Want niets is zo effectief in het doden van een trend als volwassenen die hem serieus omarmen.
Het is hetzelfde principe als ouders die ineens enthousiast meezingen met de muziek die jij cool vindt. Op het moment dat je vader vrolijk staat te springen op jouw favoriete nummer, is de lol er als puber vaak snel vanaf. Wat eerst jouw ding was, voelt ineens ongemakkelijk.
Misschien is dat wel precies wat hier gebeurt. Door fatbikes te normaliseren, ze te voorzien van zwaailichten en ze te koppelen aan gezag, verliezen ze hun aantrekkingskracht. De ultieme anti-reclame: handhaving met dikke banden.
Of het werkt, zal de tijd leren. Maar één ding is zeker: niemand had een paar jaar geleden kunnen voorspellen dat je ooit een agent zou tegenkomen die je niet alleen een boete kan geven, maar ook je telefoon kan opladen en wifi kan aanbieden. Op een fatbike nog wel.
