Honing is al eeuwenlang een geliefde zoetmaker in keukens over de hele wereld. We gebruiken het in de thee, schenken het over pannenkoeken, scheppen het door de yoghurt of verwerken het in allerlei recepten tijdens het koken. Voor veel mensen geldt honing zelfs als een superfood: een natuurlijke bron van energie, antioxidanten en enzymen. Toch zit er een groot probleem achter de schijnbare puurheid van dit product. Want wat er in de supermarkt in een potje honing zit, is lang niet altijd zo natuurlijk als het lijkt.
Hoewel honing een eeuwenoud product is dat strikt genomen alleen uit nectar van bloemen mag bestaan die door bijen is verwerkt, blijkt de werkelijkheid anders. Veel potjes die in de schappen van de supermarkt liggen, bevatten suikerstroop, glucosestroop of andere toevoegingen die officieel niet in ‘echte’ honing horen. Het gevolg is dat consumenten denken een gezond, natuurlijk product te kopen, terwijl ze in feite vooral suiker consumeren.
Supermarkthoning: vaak niet wat het lijkt
Al jarenlang duiken er berichten op over gesjoemel met honing, niet alleen in Nederland, maar in heel Europa. De Europese Commissie voerde tussen 2021 en 2022 onderzoek uit naar honderden honingmonsters en ontdekte dat bij bijna de helft van deze potjes sprake was van vermoedelijke vervalsing. Dat percentage ligt opvallend hoger dan in voorgaand onderzoek, wat erop wijst dat de problematiek alleen maar toeneemt.
Ook in Nederland bleek afgelopen zomer uit een test van de Keuringsdienst van Waarde dat van 15 geteste potten supermarkt-honing slechts vier als puur konden worden bestempeld. De overige 11 potten bleken verdund of bewerkt, vaak met glucosestroop of suikerwater.
Waarom producenten sjoemelen
Er zijn meerdere redenen waarom honingproducenten soms de regels aan hun laars lappen. Ten eerste: geld. Door honing aan te lengen met goedkope suikers of siropen, kunnen ze hun product tegen een lagere prijs verkopen dan de echte, pure variant. Dat maakt het aantrekkelijk voor prijsbewuste consumenten en zorgt voor hogere winsten voor de producent.
Daarnaast speelt gebruiksgemak een rol. Echte honing kan na verloop van tijd kristalliseren, waardoor het stroperig wordt en minder makkelijk uitschepbaar is. Door de honing te bewerken blijft het langer vloeibaar en aantrekkelijk voor mensen die het zo gemakkelijk mogelijk willen gebruiken.
Wat ook meespeelt, is dat het relatief makkelijk is om de regels te omzeilen. Bij veel andere voedingsmiddelen is vervalsing complex of makkelijk traceerbaar, maar bij honing kan een producent vrij eenvoudig extra siroop toevoegen zonder dat het direct opvalt. Het resultaat is dat consumenten vaak niet weten dat ze niet met pure honing te maken hebben.
Zo herken je echte honing
Hoewel de EU werkt aan strengere etiketteringsregels en nieuwe testmethoden ontwikkelt, is het op dit moment nog niet altijd eenvoudig om echte honing te onderscheiden van sjoemelhoning. Gelukkig zijn er een aantal praktische tips om de kans te verkleinen dat je een nepvariant koopt:
Check het etiket: Kies bij voorkeur voor honing met een specifieke herkomst, zoals “Nederland” of een ander land. Algemenere aanduidingen zoals “EU en niet-EU honing” zijn vaak verdacht.
Let op de prijs: Echte honing kost doorgaans tussen de €8 en €12 per pot. Goedkopere potten zijn bijna altijd sterk bewerkt of verdund.
Bekijk de structuur: Pure honing kristalliseert na verloop van tijd. Blijft de honing volledig vloeibaar en glanzend, dan is er een grote kans dat het om een bewerkt product gaat.
Door deze simpele stappen te volgen, vergroot je de kans dat je een authentieke pot honing koopt die nog echt de voordelen van het bijenproduct bevat.
De voordelen van pure honing
Wie er wel in slaagt om echte, ongefilterde honing te kopen, profiteert van diverse gezondheidsvoordelen. Pure honing bevat antioxidanten die vrije radicalen bestrijden, enzymen die de spijsvertering ondersteunen en natuurlijke mineralen. Bovendien heeft het een antibacteriële werking en kan het het immuunsysteem een kleine boost geven.
Deze voordelen gaan echter grotendeels verloren zodra honing wordt verhit, gefilterd of verdund met siroop. Bij sjoemelhoning, de potjes die in de supermarkt vaak als ‘100% natuurlijk’ worden verkocht, blijft vooral de zoete smaak over. Calorisch is er nauwelijks verschil, maar de gezondheidsvoordelen van een superfood verdwijnen volledig.
Is sjoemelhoning ongezond?
Het goede nieuws: sjoemelhoning is niet direct gevaarlijk of schadelijk voor de gezondheid. Het kan prima als zoetstof worden gebruikt in bijvoorbeeld gebak, thee of over pannenkoeken. Het grote probleem is vooral dat consumenten een product kopen dat niet levert wat het belooft. In plaats van een voedingsmiddel dat rijk is aan enzymen en antioxidanten, krijgen ze vooral suiker binnen.
Met andere woorden: het is belangrijk om goed te weten wat je koopt. Als je het puur als zoetstof gebruikt en je bent je bewust van de inhoud, is er weinig reden tot zorg. Wil je echter profiteren van de gezondheidsvoordelen van echte honing, dan loont het om verder te kijken dan de supermarkt.
Waar koop je echte honing?
De beste manier om verzekerd te zijn van pure honing is direct bij de imker kopen of een betrouwbare speciaalzaak te bezoeken. Daar kun je vaak ook vragen naar de herkomst van de honing en de wijze van verwerking. Imkers verkopen vaak honing die minimaal bewerkt is, waardoor de natuurlijke voedingsstoffen behouden blijven.
Een andere optie is het kopen van biologische honing. Biologische keurmerken garanderen dat de honing niet is verdund en dat er geen kunstmatige toevoegingen aan zijn toegevoegd. Het blijft echter altijd verstandig om het etiket goed te lezen en, indien mogelijk, te vragen naar de herkomst en verwerking.
Honing in je dagelijks leven
Wie kiest voor echte honing, kan dit veelzijdige product op allerlei manieren gebruiken. Het is heerlijk in de thee, over pannenkoeken of yoghurt, en kan ook dienen als zoetstof in smoothies, saladedressings en bakrecepten. Zelfs bij hartige gerechten kan een klein beetje honing net dat extra vleugje smaak geven.
Bij het koken is het belangrijk om te weten dat hoge temperaturen de enzymen in de honing aantasten. Voeg honing bij voorkeur pas op het laatst toe, bijvoorbeeld over een warme schotel net voor het serveren, of gebruik het in koude gerechten en dranken.
Honing blijft een fantastisch product met tal van voordelen, maar de consument moet wel alert zijn. Supermarkthoning is vaak niet zo puur als het lijkt en kan volledig zijn bewerkt met suiker en siropen. Door goed op het etiket te letten, te letten op prijs en te letten op de structuur, vergroot je de kans op een authentieke pot honing.
Echte honing bevat antioxidanten, enzymen en mineralen die je gezondheid ondersteunen, terwijl sjoemelhoning vooral suiker levert. Wil je profiteren van de gezondheidsvoordelen van dit bijenproduct, koop het dan bij een imker of een betrouwbare speciaalzaak. Zo weet je zeker dat je niet alleen zoetigheid in huis haalt, maar ook een echt superfood dat past bij een gezonde levensstijl.
