Voor meer dan anderhalf miljoen Nederlanders die hun pensioen opbouwen via een pensioenverzekeraar, dreigt een flinke financiële klap. De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel verloopt namelijk stroperig, en wie niet op tijd overstapt, kan straks onverwachts geconfronteerd worden met hoge kosten. Hoewel de deadline officieel pas op 1 januari 2028 staat, waarschuwen experts dat wachten tot het laatste moment grote fiscale risico’s met zich meebrengt.
De meeste werkenden bouwen nog steeds pensioen op via een pensioenfonds, maar zo’n twintig procent heeft een pensioenverzekering. Die vorm komt vooral veel voor bij midden- en kleinbedrijven, waar werkgevers individuele contracten afsluiten met verzekeraars. En precies daar stokt de overgang nu enorm: veel werkgevers hebben de urgentie nog niet in beeld, terwijl de gevolgen voor werknemers gigantisch kunnen zijn.
Hoe werkt het nieuwe pensioenstelsel precies?
In het nieuwe stelsel draait pensioenopbouw om de zogenoemde premieregeling. Voor iedereen – jong of oud – gaat dezelfde premie gelden. Het ingelegde geld wordt collectief belegd, maar komt uiteindelijk terecht in een persoonlijk pensioenpotje. Dat betekent dat je als deelnemer veel beter kunt zien hoeveel vermogen je daadwerkelijk hebt opgebouwd.
Maar er is ook een andere belangrijke verandering:
👉 De premie staat vast, maar de uiteindelijke hoogte van je pensioen niet meer.
Het pensioen dat je later ontvangt, hangt volledig af van de resultaten van de beleggingen. Dat levert transparantie op, maar zorgt ook voor onzekerheid: slechte beursjaren kunnen een lagere uitkering opleveren. Toch moet het nieuwe systeem eerlijker en inzichtelijker zijn, en beter aansluiten bij hoe mensen tegenwoordig werken.
Waarom juist pensioenverzekerden nu extra risico lopen
Volgens regeringscommissaris Transitie Pensioenen, Fieke van der Lecq, zijn veel werkgevers totaal niet bezig met de overstap. En dat kan grote problemen opleveren. Als de overgang naar het nieuwe stelsel niet vóór de deadline gebeurt, kan de Belastingdienst de opgebouwde waarde van je polis aanmerken als belastbaar inkomen.
En dan wordt het pas écht pijnlijk:
je betaalt inkomstenbelasting over je volledige opgebouwde waarde;
daarnaast betaal je rente, omdat je jarenlang geen belasting hebt afgedragen;
mogelijk volgt ook nog vermogensbelasting;
én je bouwt geen pensioen meer op.
Normaal wordt pensioen pas belast als het wordt uitgekeerd – vaak in een lagere belastingschijf. Maar zonder tijdige overgang valt die gunstige regeling weg. Voor veel mensen kan dat neerkomen op tienduizenden euro’s aan extra kosten. Een goede belastingadviseur is in zulke scenario’s geen luxe maar een must.
Ook werkgevers lopen risico: zij kunnen boetes krijgen als hun personeel hierdoor de mist ingaat.
Nog maar 20 procent overgestapt – risico van massale vertraging
Slechts één op de vijf pensioenverzekeringscontracten is op dit moment overgezet naar het nieuwe stelsel. De branchevereniging voor pensioenadviseurs luidt daarom de noodklok. Want stel dat werkgevers massaal wachten tot 2027: dan ontstaat een enorme piekdrukte die verzekeraars onmogelijk kunnen verwerken.
Daar komt nog iets bovenop:
Veel pensioenadviseurs stoppen door de nieuwe regels en administratieve druk. Dat betekent dat de groep beschikbare adviseurs kleiner wordt, terwijl de vraag straks explosief groeit. Een verkeerde timing kan daardoor niet alleen duur zijn, maar ook leiden tot chaos en vertraging.
AFM slaat alarm over gebrekkige communicatie bij pensioenfondsen
Niet alleen bij verzekeraars gaat het moeizaam. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is kritisch op hoe pensioenfondsen communiceren richting deelnemers. Veel fondsen leggen wel uit dat er dingen veranderen, maar doen dat te oppervlakkig.
De AFM ziet drie grote problemen:
1️⃣ Onvoldoende duidelijkheid over variabele pensioenuitkeringen
Het nieuwe pensioen is variabel, maar dat wordt vaak onvoldoende benoemd. Veel deelnemers denken nog steeds in gegarandeerde bedragen, terwijl die zekerheid straks volledig wegvalt.
2️⃣ Onvolledige informatie over compensatie
Slapers en gepensioneerden – mensen die niet meer actief pensioen opbouwen – krijgen geen compensatie voor de afschaffing van de doorsneepremie, maar betalen er wél soms aan mee. Fondsen leggen dat vaak onduidelijk uit, wat tot frustratie en wantrouwen leidt.
3️⃣ Geen heldere uitleg over persoonlijke gevolgen
De overgang zou iedereen inzicht moeten geven in zijn of haar persoonlijke pensioenpotje. Toch blijft die informatie vaak vaag of onvolledig. Voor een goede financiële planning is dat problematisch.
Waarom je nu actie moet ondernemen
Voor werknemers:
✔️ controleer of jouw werkgever al bezig is met de overstap;
✔️ kijk naar je polis en vraag desnoods advies bij je verzekeraar;
✔️ overweeg een gesprek met een belastingadviseur of pensioenexpert.
Voor werkgevers:
✔️ wacht niet – het traject duurt langer dan veel mensen denken;
✔️ laat je adviseren door een pensioenadviseur zolang ze nog beschikbaar zijn;
✔️ denk aan de fiscale risico’s én de mogelijke boetes.
Wie te laat is, betaalt mogelijk een prijs die onnodig hoog is.
Conclusie: tijd dringt, risico’s zijn groot
Het nieuwe pensioenstelsel is bedoeld om eerlijker, moderner en transparanter te zijn. Maar juist mensen met een pensioenverzekering lopen nu het grootste risico op financiële schade. De overgang wordt door veel werkgevers onderschat, terwijl de gevolgen enorm kunnen zijn.
De komende jaren worden cruciaal:
✔️ voor 2028 moeten alle contracten over;
✔️ wie niet tijdig handelt, kan geconfronteerd worden met forse belastingaanslagen;
✔️ zowel werknemers als werkgevers moeten nú in actie komen.
Met meer dan anderhalf miljoen betrokken Nederlanders is dit geen klein probleem. De klok tikt, de risico’s lopen op, en de urgentie wordt elke maand groter. Wie verstandig is, regelt zijn overstap ruim op tijd – niet op het laatste moment.
