De problemen spelen niet alleen in Nederland. Ook in Belgiƫ, Duitsland, Frankrijk en andere Europese landen kampen fruittelers met een langdurig tekort aan neerslag. Volgens de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) krijgt de sector daardoor een bijzonder lastig najaar.
Minder beschikbare oogst zorgt ervoor dat het aanbod afneemt, terwijl de vraag grotendeels gelijk blijft. Het gevolg laat zich volgens kenners eenvoudig voorspellen: consumenten zullen vanaf de nieuwe oogstperiode meer moeten betalen voor fruit.
Droogte treft heel Europa
Volgens voorzitter John Kusters van de Nederlandse Fruittelers Organisatie is de situatie dit jaar uitzonderlijk.
Waar droge zomers vaker voorkomen, duurt de huidige droogte volgens hem veel langer dan normaal. Bovendien wordt het beschikbare water steeds schaarser, waardoor boomgaarden en fruitvelden steeds moeilijker van voldoende vocht kunnen worden voorzien.
Dat heeft directe gevolgen voor de groei van het fruit.
Vruchten nemen minder water op en blijven daardoor kleiner dan gebruikelijk.
Voor consumenten lijkt dat misschien een klein verschil, maar voor telers betekent het een aanzienlijk lagere opbrengst.
Hogere prijzen liggen voor de hand
De kleinere oogst zorgt er tegelijkertijd voor dat minder fruit beschikbaar komt op de Europese markt.
Omdat vrijwel heel Europa met dezelfde weersomstandigheden kampt, kunnen tekorten ook niet eenvoudig worden opgevangen door import uit andere landen.
Volgens Kusters zal dat vrijwel zeker leiden tot hogere prijzen in de supermarkt.
Niet alleen Nederland krijgt daarmee te maken, maar ook consumenten in de rest van Europa zullen merken dat fruit duurder wordt.
Vooral appels en peren getroffen
Vooral de traditionele fruitsoorten lijken hard geraakt te worden.
Appels en peren hebben veel water nodig om goed te groeien en voldoende omvang te krijgen.
Door de aanhoudende droogte lukt dat op veel plekken niet.
Daardoor zullen veel vruchten straks kleiner zijn dan consumenten gewend zijn.
Daarnaast hebben ook pruimen, bramen, frambozen en ander klein fruit het bijzonder moeilijk.
Ook daar zorgen de droge omstandigheden voor een lagere opbrengst.
Zon zorgt ook voor positief effect
Toch is er volgens de fruittelers niet alleen slecht nieuws.
Door de vele zonuren bevatten de vruchten namelijk meer natuurlijke suikers.
Dat betekent dat de smaak van het fruit volgens kenners juist uitstekend zal zijn.
Consumenten krijgen dus mogelijk kleinere appels en peren, maar wel fruit dat zoeter is dan in andere jaren.
Volgens Kusters kan de kwaliteit van het vruchtvlees daardoor verrassend goed uitpakken.
Hagel veroorzaakt extra schade
Naast de droogte kregen veel boomgaarden deze zomer ook te maken met zware hagelbuien.
Die zorgden op verschillende plaatsen voor beschadigingen aan de schil van het fruit.
Daardoor voldoen sommige appels en peren niet meer aan de uiterlijke eisen van supermarkten.
Hoewel het fruit van binnen vaak nog prima is, belandt een deel daardoor niet in de winkels.
Kusters roept consumenten daarom op om ook fruit met een klein plekje of een beschadigde schil te kopen.
Op die manier kunnen telers alsnog een deel van hun oogst verkopen en wordt voedselverspilling voorkomen.
Oude voorraad raakt op
Voorlopig merken consumenten nog weinig van de nieuwe situatie.
In veel supermarkten ligt namelijk nog fruit uit de oogst van vorig jaar.
Zodra die voorraad is uitgeput en vanaf september de nieuwe oogst beschikbaar komt, zullen de verschillen steeds duidelijker zichtbaar worden.
Dan verschijnen kleinere vruchten in de schappen en zullen ook de prijzen langzaam oplopen.
Niet iedere teler redt het
Volgens Kusters zijn de gevolgen voor de sector mogelijk nog groter dan voor consumenten.
Veel fruittelers hebben de afgelopen jaren al te maken gehad met stijgende kosten voor energie, personeel en gewasbescherming.
Wanneer daar nu ook een kleinere oogst bovenop komt, kan dat voor sommige bedrijven grote financiƫle problemen opleveren.
De voorzitter vreest zelfs dat niet iedere fruitteler deze moeilijke periode zal overleven.
Klimaat speelt steeds grotere rol
De huidige situatie laat volgens deskundigen opnieuw zien hoe kwetsbaar de landbouw is voor extreem weer.
Lange periodes van droogte worden steeds vaker afgewisseld met hevige regen- en hagelbuien, waardoor telers moeilijk kunnen voorspellen hoe een seizoen zal verlopen.
Investeringen in irrigatie en andere manieren om water vast te houden worden daardoor steeds belangrijker.
Toch zijn ook die oplossingen niet overal mogelijk.
Consumenten gaan het merken
Voor consumenten is de verwachting daarom duidelijk.
Vanaf september zullen veel fruitsoorten kleiner zijn dan normaal en tegelijkertijd duurder worden.
Wie boodschappen doet, zal dat waarschijnlijk als eerste merken bij appels, peren en verschillende soorten zacht fruit.
Ondanks de hogere prijzen hopen fruittelers dat consumenten lokaal fruit blijven kopen.
Daarmee steunen zij niet alleen Nederlandse en Belgische telers, maar helpen zij ook mee om een sector overeind te houden die door de extreme droogte opnieuw zwaar onder druk staat.
