Wie in België een eigen woning heeft, doet er verstandig aan om deze week eens goed naar het voetpad voor de deur te kijken. Tussen de tegels kan namelijk meer zitten dan alleen wat onschuldig groen. In steeds meer gemeenten groeit de aandacht voor de staat en netheid van voetpaden en inwoners kunnen daar ook daadwerkelijk verantwoordelijk voor worden gehouden.
In Tienen wordt die verantwoordelijkheid vanaf september nadrukkelijker gecontroleerd en wie niets doet aan hardnekkig onkruid, riskeert uiteindelijk een stevige GAS-boete.
Het gaat daarbij niet om een nieuwe verplichting die plots uit de lucht komt vallen. In verschillende Vlaamse gemeenten staan dergelijke regels al langer in het lokale politiereglement.
Alleen wordt er lang niet overal even streng op gecontroleerd. De aanpak van Tienen kan daar verandering in brengen. Als de controles daar succesvol blijken, is het zeker niet uitgesloten dat andere Belgische gemeenten een vergelijkbare aanpak gaan overwegen.
Veel inwoners kennen de regel niet
Voor veel mensen is het vanzelfsprekend dat ze hun eigen woning en voortuin onderhouden, maar het voetpad wordt nog weleens vergeten. Toch ligt daar volgens lokale reglementen vaak een duidelijke verantwoordelijkheid bij de bewoner.
Dat principe kennen sommige inwoners vooral van de winter. Wanneer er sneeuw of ijs ligt, moeten bewoners in veel gemeenten ervoor zorgen dat het voetpad voor hun woning veilig begaanbaar blijft. Wie dat nalaat, kan in bepaalde omstandigheden problemen krijgen wanneer iemand op het gladde voetpad ten val komt.
Maar ook buiten de winter kan het voetpad onder de verantwoordelijkheid van de bewoner vallen. Onkruid dat zich tussen de tegels verspreidt, kan daar eveneens onder vallen.
En juist daar wil Tienen nu strenger tegen optreden.
Vanaf september worden voetpaden gecontroleerd
In Tienen worden vanaf september controles uitgevoerd waarbij wordt gekeken naar de toestand en netheid van voetpaden. De stad heeft inwoners eerder al geïnformeerd over hun verantwoordelijkheid. Vorig jaar werd nog een sensibiliseringscampagne georganiseerd om duidelijk te maken dat het voetpad voor de woning niet zomaar genegeerd mag worden.
Die periode van waarschuwen en informeren maakt nu plaats voor daadwerkelijke controles.
Dat betekent overigens niet dat een bewoner bij het eerste sprietje onkruid meteen een boete krijgt. Wie tijdens een controle wordt aangesproken, krijgt eerst de mogelijkheid om het probleem zelf op te lossen.
Er wordt een termijn van veertien dagen gegeven om het onkruid tussen de tegels te verwijderen. Wie daarna nog altijd niets heeft gedaan, kan uiteindelijk een GAS-boete krijgen.
De ondergrens ligt daarbij op 100 euro.
Geen klein bedrag voor een paar tegels
Honderd euro is natuurlijk een aanzienlijk bedrag wanneer de oorzaak simpelweg wat onkruid tussen de stoeptegels is. Zeker omdat het verwijderen ervan in veel gevallen met relatief eenvoudige middelen kan gebeuren.
Een stevige onkruidborstel, een voegenkrabber of wat tijd met de hand kan vaak al voldoende zijn om het voetpad er weer netjes uit te laten zien.
Het is dan ook vooral de combinatie van een vergeten stukje stoep en de mogelijke financiële gevolgen die voor veel inwoners als een verrassing kunnen komen.
De gemeente wil met de maatregel overigens niet alleen boetes uitdelen. Het uiteindelijke doel is volgens het stadsbestuur dat inwoners hun verantwoordelijkheid nemen en dat de openbare ruimte er verzorgd blijft uitzien.
Wat betekent GAS eigenlijk?
Een GAS-boete is een Gemeentelijke Administratieve Sanctie. Gemeenten kunnen daarmee bepaalde vormen van overlast zelf bestraffen zonder dat daarvoor eerst een procedure bij de politierechter nodig is.
GAS-sancties worden bijvoorbeeld gebruikt bij zaken als sluikstorten, bepaalde vormen van geluidsoverlast, wildplassen en andere lokale overtredingen. De precieze regels en bedragen kunnen per gemeente verschillen.
In Tienen kan het niet onderhouden van het voetpad dus eveneens financiële gevolgen krijgen wanneer een inwoner na een waarschuwing en hersteltermijn geen actie onderneemt.
Het is daarom verstandig om niet alleen naar je voortuin te kijken, maar ook letterlijk een paar stappen verder.
Gemeente wil niet zomaar iedereen beboeten
Toch benadrukt het stadsbestuur dat de controles niet bedoeld zijn om zonder onderscheid zoveel mogelijk boetes uit te schrijven.
Er kan namelijk rekening worden gehouden met persoonlijke omstandigheden. Wanneer iemand bijvoorbeeld ziek is of lichamelijk niet in staat is om het onkruid zelf te verwijderen, kan dat worden aangegeven.
Dat is belangrijk, want een algemene onderhoudsplicht kan in de praktijk heel anders uitpakken voor een fitte inwoner dan voor iemand die nauwelijks kan bukken of langdurig ziek is.
De controleurs moeten daarom niet alleen kijken naar de situatie op het voetpad, maar ook naar de omstandigheden van de bewoner.
Ook andere Belgische gemeenten kijken mogelijk mee
Hoewel Tienen nu nadrukkelijk in het nieuws komt met de controles, staat de gemeente niet helemaal alleen. In heel wat Vlaamse gemeenten bestaan vergelijkbare regels rond het onderhouden van voetpaden.
Het grote verschil zit vooral in de manier waarop die regels worden toegepast. Sommige lokale besturen controleren actief, terwijl elders veel meer wordt vertrouwd op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners.
De aanpak in Tienen kan daar verandering in brengen.
Wanneer blijkt dat strengere controles daadwerkelijk leiden tot schonere en beter onderhouden voetpaden, kunnen andere gemeenten daar inspiratie uit halen. Meerdere gemeenten in België zouden daarom kunnen overwegen om de handhaving eveneens aan te scherpen, al betekent dat niet dat overal automatisch dezelfde boetes of controles zullen worden ingevoerd.
Voor inwoners is het dus verstandig om het lokale politiereglement in de eigen gemeente eens te bekijken. De regels kunnen namelijk verschillen.
Even de stoep controleren kan veel gedoe voorkomen
Voor wie in een gemeente woont waar een onderhoudsplicht geldt, is de oplossing uiteindelijk vrij simpel. Loop even langs de voorkant van je woning en kijk goed tussen de tegels.
Zitten daar enkele kleine plukjes onkruid? Dan is het waarschijnlijk verstandig om ze meteen weg te halen voordat ze groter worden en zich verder verspreiden.
Zeker wanneer gemeenten hun controles uitbreiden, kan een paar minuten onderhoud een hoop gedoe voorkomen.
De ontwikkeling in Tienen laat in ieder geval zien dat het onderhouden van de stoep voor de woning steeds minder als een vrijblijvende klus wordt gezien. Wie het voetpad voor zijn woning laat verwilderen, kan daar uiteindelijk letterlijk een rekening voor krijgen.
Bron: VRT NWS
