Voor veel huishoudens wordt energie vanaf 1 juli opnieuw duurder. Vooral mensen met een variabel energiecontract gaan dat merken, omdat veel energieleveranciers hun tarieven verhogen.
Daarmee komt een periode van relatief stabiele energiekosten ten einde en worden consumenten opnieuw geconfronteerd met de vraag welke contractvorm het beste past bij hun situatie.
De stijgende tarieven zorgen ervoor dat steeds meer huishoudens nadenken over het vastzetten van hun energieprijs of juist overstappen naar een dynamisch contract.
Zeker met de wintermaanden in zicht en de aanhoudende onzekerheid op de energiemarkt kan een verkeerde keuze honderden euro’s verschil maken op de jaarlijkse energierekening. Deskundigen adviseren daarom om niet alleen naar de huidige prijzen te kijken, maar ook naar de ontwikkelingen die de komende maanden worden verwacht.
Variabele contracten worden opnieuw duurder
Ongeveer een derde van de Nederlandse huishoudens heeft momenteel een variabel energiecontract. Bij deze contracten mogen leveranciers de tarieven meerdere keren per jaar aanpassen. Voor veel klanten betekent dat dat de energierekening vanaf 1 juli omhoog gaat.
De prijsverhogingen verschillen per leverancier, maar in sommige gevallen stijgen de tarieven met meer dan tien procent ten opzichte van eerder dit jaar. Dat heeft verschillende oorzaken. Internationale spanningen spelen daarbij een belangrijke rol. De onrust op de energiemarkten zorgt ervoor dat met name de gasprijzen opnieuw onder druk staan.
Daardoor kijken veel consumenten opnieuw naar alternatieven. Waar eerder dit jaar nog weinig reden leek om van contractvorm te veranderen, wordt die afweging nu voor veel huishoudens een stuk relevanter.
Waarom gas de grootste onzekerheid vormt
Hoewel zowel stroom als gas duurder kunnen worden, ligt de grootste zorg bij de gasprijs. Vooral tijdens de wintermaanden verbruiken huishoudens aanzienlijk meer gas voor het verwarmen van woningen.
Wanneer de gasprijs in die periode stijgt, kan dat een flinke impact hebben op de maandelijkse lasten. Juist daarom kiezen veel consumenten ervoor om hun gasprijs vast te zetten voordat de winter begint.
Bij een variabel contract bestaat het risico dat een leverancier de tarieven verhoogt op het moment dat de vraag naar gas toeneemt. Daardoor kunnen huishoudens precies tijdens de koudste maanden van het jaar worden geconfronteerd met hogere kosten.
Vast contract biedt meer zekerheid
Een vast energiecontract geeft consumenten meer duidelijkheid. De prijs per kubieke meter gas en per kilowattuur stroom staat gedurende de looptijd vast, ongeacht schommelingen op de energiemarkt.
Voor huishoudens die zekerheid belangrijk vinden, kan dat een groot voordeel zijn. Hoewel vaste contracten de afgelopen maanden ook duurder zijn geworden, weten klanten in ieder geval waar ze aan toe zijn.
Daarnaast proberen energieleveranciers nieuwe klanten vaak te lokken met aantrekkelijke aanbiedingen. Denk daarbij aan welkomstbonussen, kortingen of cashbacks. Daardoor kan een vast contract uiteindelijk voordeliger uitpakken dan op het eerste gezicht lijkt.
Vooral gezinnen die weinig risico willen lopen op onverwachte prijsstijgingen kiezen daarom steeds vaker voor een vaste overeenkomst.
Dynamische contracten winnen terrein
Naast vaste en variabele contracten groeit ook de populariteit van dynamische energiecontracten. Bij deze contracten bewegen de tarieven direct mee met de prijzen op de energiemarkt.
Voor elektriciteit betekent dit vaak dat de prijs ieder uur of zelfs ieder kwartier verandert. Op momenten dat er veel duurzame energie beschikbaar is, kunnen de tarieven zeer laag uitvallen. Soms worden stroomprijzen zelfs negatief.
Huishoudens die hun energieverbruik slim kunnen plannen, profiteren hiervan. Denk bijvoorbeeld aan mensen die een elektrische auto hebben of apparaten zoals een vaatwasser en wasmachine op gunstige momenten kunnen laten draaien.
Voor deze groep kan een dynamisch contract aanzienlijke besparingen opleveren.
Gas blijft lastig bij dynamische contracten
Bij gas ligt dat anders. Hoewel ook daarvoor dynamische contracten bestaan, verandert de prijs meestal slechts één keer per dag.
Daardoor zijn er minder mogelijkheden om slim gebruik te maken van prijsverschillen. Bovendien is het verwarmen van een woning veel minder flexibel dan het opladen van een auto of het draaien van een wasprogramma.
Als het buiten koud is, gaat de verwarming simpelweg aan. Daardoor hebben consumenten weinig invloed op hun gasverbruik tijdens dure dagen.
Om die reden adviseren sommige energie-experts om gas vast te zetten en alleen voor stroom een dynamisch contract te kiezen.
Gas en stroom hoeven niet bij dezelfde leverancier
Veel consumenten denken dat gas en elektriciteit altijd bij één leverancier moeten worden afgenomen. Dat is echter niet verplicht.
Het is mogelijk om voor gas een vast contract af te sluiten en tegelijkertijd een dynamisch contract voor stroom te kiezen. Op die manier kunnen huishoudens profiteren van de zekerheid van vaste gastarieven én de voordelen van dynamische stroomprijzen.
Wel moet worden opgemerkt dat leveranciers vaak hogere kortingen aanbieden wanneer klanten zowel gas als stroom bij dezelfde aanbieder afnemen. Het is daarom verstandig om vooraf goed te vergelijken welke optie uiteindelijk het voordeligst uitpakt.
Dynamisch contract niet geschikt voor iedereen
Hoewel dynamische contracten regelmatig als voordelig worden gepresenteerd, zijn ze niet voor ieder huishouden geschikt.
Wie nauwelijks inzicht heeft in zijn energieverbruik of niet bereid is om actief rekening te houden met prijsverschillen, kan juist duurder uit zijn. De voordelen ontstaan vooral wanneer energieverbruik bewust wordt verplaatst naar goedkope uren.
Voor huishoudens die hun verbruik nauwelijks kunnen sturen, blijft een vast contract vaak de meest overzichtelijke keuze.
Zonnepanelen veranderen het speelveld
Voor bezitters van zonnepanelen speelt nog een andere belangrijke ontwikkeling mee. Op 1 januari 2027 verdwijnt namelijk de salderingsregeling.
Tot nu toe konden huishoudens de stroom die zij terugleverden aan het elektriciteitsnet wegstrepen tegen stroom die zij later weer afnamen. Daardoor waren zonnepanelen financieel bijzonder aantrekkelijk.
Vanaf 2027 verandert dat systeem. Teruggeleverde stroom levert dan aanzienlijk minder op, waardoor het steeds belangrijker wordt om opgewekte energie direct zelf te gebruiken.
Zelfverbruik wordt steeds belangrijker
De afschaffing van de salderingsregeling betekent dat huishoudens anders moeten gaan nadenken over hun energieverbruik.
Wie overdag veel zonnestroom opwekt maar pas ’s avonds energie gebruikt, profiteert straks minder van zijn zonnepanelen. Daarom wordt het aantrekkelijker om apparaten juist overdag te gebruiken wanneer de zon schijnt.
Denk aan het opladen van een elektrische auto, het draaien van de wasmachine of het gebruik van een thuisbatterij. Hoe meer stroom direct wordt verbruikt, hoe groter het financiële voordeel.
Vergelijken wordt eenvoudiger
Vanaf 1 juli wordt het bovendien makkelijker om verschillende dynamische contracten met elkaar te vergelijken.
Door nieuwe afspraken binnen de energiesector moeten aanbieders voortaan dezelfde verwachte stroomprijzen gebruiken in hun berekeningen. Hierdoor krijgen consumenten een eerlijker beeld van de daadwerkelijke verschillen tussen contracten.
De vergelijking zal daardoor minder draaien om theoretische prijsvoordelen en meer om de werkelijke kosten. Zaken zoals vaste maandelijkse tarieven, inkoopvergoedingen en terugleverkosten worden daardoor duidelijker zichtbaar.
Welke keuze is nu het verstandigst?
De beste keuze hangt uiteindelijk af van de persoonlijke situatie van een huishouden. Mensen die maximale zekerheid willen en geen verrassingen op hun energierekening wensen, zullen waarschijnlijk het meeste voordeel halen uit een vast contract.
Huishoudens die actief hun stroomverbruik kunnen sturen en bereid zijn om energieprijzen te volgen, kunnen juist profiteren van een dynamisch contract. Vooral bij elektriciteit liggen daar kansen om geld te besparen.
Voor veel consumenten lijkt een combinatie van een vast gascontract en een dynamisch stroomcontract momenteel een interessante middenweg. Daarmee wordt het grootste risico van stijgende gasprijzen afgedekt, terwijl tegelijkertijd kan worden geprofiteerd van gunstige stroomprijzen.
Met de prijsverhogingen van 1 juli en de afschaffing van de salderingsregeling in 2027 wordt het in ieder geval steeds belangrijker om kritisch naar het energiecontract te kijken. Wie nu de juiste keuze maakt, kan de komende jaren mogelijk honderden euro’s besparen op de energierekening.
