In Nederland klinkt de term ‘supergriep’ steeds vaker in de media. Eerder ging het vooral over Engeland, waar kranten eind vorig jaar koppen als “The super flu is here” gebruikten. De naam klinkt misschien angstaanjagend, maar wat betekent het eigenlijk? Moeten we ons echt zorgen maken over deze griep, of is het vooral een naam die meer paniek veroorzaakt dan nodig?
Wat is de supergriep precies?
Belangrijk om te begrijpen is dat ‘supergriep’ geen officiële medische term is. Het gaat niet om een compleet nieuw of gevaarlijker virus. De naam wordt gebruikt voor een griepgolf die zich sneller verspreidt dan normaal. In Engeland zorgde dit er vorig jaar voor dat meer mensen dan gebruikelijk in het ziekenhuis terechtkwamen. Het virus zelf was echter al bekend bij virologen; het gaat niet om een onbekende of gevaarlijke variant.
In Nederland zien we nu een vergelijkbare trend. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldde op 22 januari dat de jaarlijkse griepepidemie lijkt te zijn begonnen. Huisartsen zien meer patiënten met griepachtige klachten en ook in laboratoriumtesten van keel- en neusmonsters wordt het griepvirus steeds vaker aangetroffen. In één week steeg het aantal monsters dat daadwerkelijk griep bevatte van 58% naar 68%, wat laat zien dat de griep flink in opkomst is.
Welke klachten horen bij de supergriep?
De symptomen van deze seizoensgriep verschillen niet fundamenteel van gewone griep. Naast het griepvirus circuleren er ook andere virussen, zoals het RS-virus, die luchtwegklachten veroorzaken. Deze leiden tot ontstekingen van het slijmvlies in de neus en keel, waardoor je kunt niezen, hoesten of keelpijn kunt krijgen.
Griep zelf verloopt vaak heftiger. De ziekte komt meestal plotseling opzetten en begint met koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn en hoge koorts. Die koorts kan binnen een paar uur oplopen tot 39°C of hoger en duurt meestal drie tot vijf dagen. Andere veelvoorkomende klachten zijn:
Koorts
Hoofdpijn
Spierpijn
Misselijkheid
Algehele malaise
Voor veel mensen zijn dit de bekende griepverschijnselen, maar de ernst kan per persoon verschillen. Vooral mensen met een zwakker immuunsysteem of onderliggende gezondheidsproblemen kunnen ernstiger ziek worden.
Welk virus veroorzaakt de huidige griep?
Het virus dat nu de ronde doet, is een mutatie van het influenza A(H3N2)-virus. Deze variant staat bekend als de K-variant. Wat deze variant interessant maakt, is dat hij iets makkelijker ziek maakt en zich sneller verspreidt, omdat ons immuunsysteem hem minder goed herkent.
Het RIVM en Erasmus MC houden nauwlettend in de gaten of het huidige griepvaccin voldoende bescherming biedt tegen deze specifieke variant. Er zijn aanwijzingen dat de K-variant iets afwijkt van de stammen die in het vaccin zitten, waardoor de bescherming iets minder optimaal kan zijn. Toch biedt het griepvaccin nog steeds goede bescherming tegen ernstige complicaties zoals ziekenhuisopname of overlijden. Virologen adviseren daarom, vooral voor ouderen en kwetsbare groepen, om zich te laten vaccineren.
Moeten we ons zorgen maken?
Ondanks de term ‘supergriep’ zeggen experts dat er voorlopig geen reden is voor paniek. Het gaat om een stevige seizoensgriep, niet om een nieuwe of extreem gevaarlijke ziekte. Het is echter wel belangrijk om je bewust te zijn van de ernst van de symptomen. Zelfs als het virus niet gevaarlijker is dan andere griepvarianten, kan het flink ziek maken en veel mensen tijdelijk uit de running halen.
Bij klachten is het verstandig om betrouwbare informatie te raadplegen, bijvoorbeeld via Thuisarts of je eigen huisarts. Vooral bij twijfel over ernstigere symptomen zoals ademhalingsproblemen of langdurige hoge koorts, is professioneel medisch advies cruciaal.
Hoe herken je griep?
Griepverschijnselen kunnen plotseling optreden. Meestal merk je binnen een paar uur een combinatie van de volgende klachten:
Koorts van 38°C of hoger
Koude rillingen
Hoofdpijn
Spierpijn
Vermoeidheid en algehele malaise
Daarnaast kunnen hoesten, keelpijn of ademhalingsmoeilijkheden optreden. De ernst varieert per persoon: sommige mensen merken nauwelijks iets, terwijl anderen dagenlang bedlegerig kunnen zijn. Mensen met een verzwakt immuunsysteem, ouderen of mensen met chronische ziekten lopen een hoger risico op complicaties.
Wat kun je doen bij griep?
Het advies van Thuisarts en medisch specialisten richt zich vooral op herstel en het voorkomen van verspreiding:
Voldoende drinken: anderhalf tot twee liter per dag.
Rust nemen: vermijd zware lichamelijke inspanning en sport zolang je koorts hebt, en neem nog één tot drie dagen extra rust nadat de koorts weg is.
Beweging: zelfs als je in bed ligt, is het goed om regelmatig een paar minuten rond te lopen om je spieren actief te houden.
Medicatie: paracetamol kan helpen om pijn en koorts te verlichten, maar versnelt het herstel niet.
Hygiëne: was regelmatig je handen, nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om de verspreiding van het virus te beperken.
Griep gaat meestal vanzelf over. Toch is het belangrijk om je eigen gezondheid in de gaten te houden en contact op te nemen met een huisarts bij verergering van de klachten.
Griepvaccinatie blijft belangrijk
Een van de beste manieren om jezelf te beschermen tegen ernstige griepklachten en complicaties blijft de griepvaccinatie. Zeker in een seizoen waarin de K-variant rondgaat, kan het vaccin helpen om ziekenhuisopnames te voorkomen. Het vaccin vermindert de kans op ernstige ziekte, zelfs als het niet volledig voorkomt dat je griep krijgt.
Voor mensen met een hoger risico, zoals ouderen, zwangere vrouwen en mensen met chronische aandoeningen, is vaccinatie sterk aanbevolen. Ook voor zorgverleners kan het helpen om kwetsbare patiënten te beschermen.
Conclusie
De term ‘supergriep’ klinkt misschien alarmerend, maar het gaat in feite om een stevige seizoensgriep die zich sneller verspreidt dan gemiddeld. Hoewel de K-variant van influenza A(H3N2) iets besmettelijker en mogelijk iets ernstiger kan zijn, blijft de ziekte grotendeels vergelijkbaar met eerdere griepseizoenen.
Het belangrijkste advies blijft: blijf alert op symptomen, neem voldoende rust, houd je aan hygiënemaatregelen en overweeg een griepvaccinatie, vooral als je tot een kwetsbare groep behoort. Zo kun je de impact van de griep op je gezondheid beperken en tegelijkertijd voorkomen dat anderen worden besmet.
