In 2021, kort na de start van de coronavaccinatiecampagne, zag bijwerkingencentrum Lareb een opvallende piek in meldingen van vrouwen die veranderingen in hun menstruatiecyclus ervoeren. Waar normaal gesproken slechts twee meldingen per week binnenkwamen, steeg dat aantal ineens tot wel 1600 meldingen per week.
In totaal registreerde Lareb meer dan 20.000 meldingen van vrouwen die te maken kregen met hevige bloedingen, uitblijvende menstruaties, extreme krampen of andere onverwachte verstoringen van hun cyclus. Dit blijkt uit een analyse van openbare Lareb-gegevens door data-analist Wouter Aukema.
Wetenschappers erkennen inmiddels dat er aanwijzingen zijn dat coronavaccinatie veranderingen in de menstruatiecyclus kan veroorzaken. De exacte oorzaak is nog niet volledig vastgesteld, maar onderzoekers suggereren dat een tijdelijke immuunreactie invloed kan hebben op hormoonniveaus of op het baarmoederslijmvlies. Bij vrouwen met reeds bestaande aandoeningen zoals endometriose lijken de klachten soms ernstiger en kunnen ze langer aanhouden.
Een van de vrouwen die hierover melding maakte, is Magdalena Dzambo. In augustus 2021 kreeg zij haar eerste coronavaccinatie. Kort daarna veranderde haar menstruatie volledig. Voorheen had Dzambo een regelmatige cyclus met slechts lichte ongemakken, zoals een paar uur krampen of een licht opgeblazen gevoel. Na de vaccinatie echter kreeg ze te maken met hevige bloedingen en pijn die ze nooit eerder had ervaren. “Wat ooit een zorgeloze cyclus was, is veranderd in een maandelijkse martelgang,” schrijft ze op haar blog The Long Shot.
De eerste menstruatie na haar prik was een schok. “Zoveel bloed had ik nog nooit verloren,” vertelt Dzambo. Aanvankelijk dacht ze dat het eenmalig was, maar de klachten namen met iedere cyclus toe. Tampons boden nauwelijks nog soelaas en ze moest overstappen op extra dikke maandverbanden die ze voortdurend moest vervangen. De pijn werd zo intens dat ze vaak niet kon functioneren en zelfs haar dagelijkse taken niet kon uitvoeren.
De situatie escaleerde begin 2023. Dzambo belde de ambulance vanwege ondraaglijke krampen. In het ziekenhuis werden cystes op haar eierstokken ontdekt en stelde men de diagnose endometriose. Volgens Dzambo werd de aandoening door de vaccinatie “als het ware enorm aangewakkerd en razendsnel verergerd”. Kort daarna belandde ze opnieuw in het ziekenhuis vanwege koorts, verhoogde ontstekingswaarden en nieuwe cystes. Haar lichaam voelde volgens haar “al als een wrak”. Artsen waarschuwden dat mogelijk een operatie nodig zou zijn om de buikholte schoon te maken van de endometriose.
Het verhaal van Dzambo is niet uniek. Vele vrouwen hebben soortgelijke klachten gemeld bij Lareb, variërend van hevige pijn en overmatig bloedverlies tot het volledig uitblijven van hun menstruatie. Volgens data-analisten is het opvallend dat deze meldingen samenvielen met de uitrol van het coronavaccin, en het patroon wijst erop dat een tijdelijke reactie van het immuunsysteem een rol kan spelen. Deze reactie kan hormonen beïnvloeden of leiden tot veranderingen in het baarmoederslijmvlies, waardoor de cyclus tijdelijk verstoord raakt.
Artsen benadrukken dat een verstoorde menstruatie na vaccinatie meestal tijdelijk is en dat de meeste vrouwen na enkele maanden hun normale cyclus hervinden. Voor vrouwen met pre-existente aandoeningen, zoals endometriose of PCOS, kan het echter een ernstiger impact hebben. De tijdelijke hormonale schommelingen kunnen bestaande klachten versterken en tot complicaties leiden. “De menstruatieproblemen verdwijnen meestal vanzelf,” zegt een gynaecoloog die anoniem wilde blijven. “Maar bij vrouwen die al kwetsbaar zijn, kan het proces versneld en ernstiger verlopen.”
Ondanks deze meldingen is het belangrijk om te begrijpen dat coronavaccins voor de overgrote meerderheid van vrouwen veilig zijn. Het verband met menstruatieveranderingen wordt nog steeds onderzocht, en er is geen bewijs dat de vaccins blijvende schade aanrichten. Wetenschappers pleiten ervoor dat vrouwen die veranderingen in hun cyclus ervaren, dit melden bij bijwerkingencentra zoals Lareb, zodat patronen beter in kaart kunnen worden gebracht en mogelijk verdere medische begeleiding kan worden geboden.
De piek in meldingen in 2021 benadrukt het belang van transparantie en monitoring. Voorheen werd er weinig aandacht besteed aan menstruatieproblemen in vaccinatieonderzoeken, waardoor vrouwen die last kregen vaak niet wisten waar ze terecht konden. Lareb heeft sindsdien speciale aandacht besteed aan deze meldingen, en artsen adviseren vrouwen die ernstige of langdurige veranderingen ervaren om medisch advies in te winnen. In sommige gevallen kan aanvullende diagnostiek, zoals echo’s of bloedonderzoek, noodzakelijk zijn om onderliggende aandoeningen uit te sluiten of te behandelen.
Voor Dzambo persoonlijk heeft de situatie grote impact op haar dagelijks leven. Naast de fysieke klachten is er ook een psychologische component: angst, stress en onzekerheid spelen een grote rol bij de manier waarop ze haar cyclus ervaart. “Het voelt alsof mijn lichaam niet meer onder controle is,” schrijft ze. Ze is afhankelijk van medische begeleiding en pijnbestrijding om haar dagelijkse activiteiten te kunnen volhouden.
Onderzoek naar de effecten van vaccins op menstruatie en hormonen is wereldwijd aan de gang. Verschillende wetenschappelijke studies hebben inmiddels een tijdelijk verband vastgesteld tussen vaccinatie en veranderingen in de cyclus, maar de mechanismen zijn nog niet volledig verklaard. Mogelijke verklaringen zijn hormonale verstoringen door het immuunsysteem, stressreacties of ontstekingsprocessen in het lichaam die tijdelijk de menstruatie beïnvloeden.
Voor vrouwen die zich zorgen maken, is het belangrijk te weten dat er nu steeds meer aandacht is voor deze bijwerkingen en dat ze serieus worden genomen door medische instanties. Lareb en andere bijwerkingencentra moedigen vrouwen aan om meldingen te blijven doen, zodat er een beter overzicht ontstaat van de omvang en ernst van de klachten. Tegelijkertijd benadrukken gynaecologen dat het risico op ernstige of blijvende schade klein is, en dat de voordelen van vaccinatie nog steeds opwegen tegen mogelijke bijwerkingen.
Samengevat laat het geval van Magdalena Dzambo en de duizenden meldingen bij Lareb zien dat vaccinatie invloed kan hebben op de menstruatie, vooral bij vrouwen met bestaande aandoeningen. De klachten variëren van mild tot ernstig, en kunnen tijdelijk of langduriger zijn. Het belangrijkste is dat vrouwen zich gehoord voelen, meldingen serieus genomen worden en dat er voldoende medische begeleiding beschikbaar is. Transparantie, monitoring en onderzoek blijven cruciaal om vrouwen beter te informeren en te ondersteunen bij deze bijzondere bijwerking.
