De winter lijkt in Nederland nog lang niet voorbij. Waar veel mensen dachten dat de kou langzaam zou verdwijnen na een paar zachtere dagen, wijzen de nieuwste verwachtingen juist op een nieuwe vorstperiode. Vooral in het noorden van het land kan het opnieuw stevig gaan vriezen, met in de nachten temperaturen die mogelijk dalen tot rond de -9 graden. Dat betekent dat het winterse gevoel weer helemaal terugkomt, precies in het weekend van 13 tot en met 16 februari.
Dat contrast met een week eerder kan bijna niet groter zijn. Tijdens het weekend van 6 tot 8 februari genoten veel Nederlanders nog van zonnig weer en relatief zachte temperaturen rond de 8 graden. Terrasjes zaten vol, mensen trokken eropuit voor wandelingen en het leek even alsof de winter een stap terug deed. Maar zoals zo vaak in februari kan het weer snel omslaan, en dat is precies wat er nu gebeurt. De verwachting is dat koude lucht opnieuw richting Nederland stroomt, met vooral in de noordelijke provincies kans op stevige nachtvorst.
Nieuwe vorstperiode op komst
Volgens weerkaarten tekent zich vanaf ongeveer 12 februari een duidelijke verandering af. Terwijl eerdere storingen verdwijnen, krijgt koude lucht uit het noordoosten meer invloed. Dat zorgt ervoor dat de temperaturen ’s nachts snel kunnen dalen, zeker wanneer het helder wordt en de wind wegvalt. In het noorden, met Groningen en Friesland voorop, kan het lokaal streng vriezen.
Overdag blijft het waarschijnlijk net boven nul of rond het vriespunt, maar de combinatie van koude nachten en beperkte dooi overdag zorgt voor een winterse setting. Vooral in open gebieden en op plekken waar weinig wind staat, kan de temperatuur flink zakken. Het verschil met het zonnige weekend eerder in februari laat zien hoe grillig het Nederlandse winterweer kan zijn.
Waarom juist het noorden zo koud wordt
Dat de laagste temperaturen vaak in het noorden worden gemeten, heeft meerdere oorzaken. De noordelijke provincies liggen verder van de relatief warme invloed van de Noordzee en kennen vaker heldere nachten. Wanneer koude lucht zich daar eenmaal nestelt, kan die sneller afkoelen dan in het westen of zuiden van het land.
Daarnaast spelen sneeuwresten en bevroren bodems een rol. Als de grond al koud is, kan de temperatuur in de nacht nog sneller dalen. Dat maakt de kans op -9 graden in sommige gebieden niet ondenkbaar, al blijft het afhankelijk van bewolking en wind. Een kleine verandering in het weerbeeld kan namelijk grote invloed hebben op hoe koud het daadwerkelijk wordt.
Gladheid ligt op de loer
Met de terugkeer van de vorst komt ook een belangrijk risico: gladheid op de wegen. Vooral in de vroege ochtend en late avond kan het verraderlijk zijn. Natte plekken van regen of smeltwater kunnen opnieuw bevriezen en veranderen in spekgladde stukken asfalt. Dat geldt niet alleen voor snelwegen, maar juist ook voor provinciale wegen, fietspaden en woonwijken.
Automobilisten doen er goed aan om hun rijstijl aan te passen en extra afstand te houden. Fietsers en voetgangers moeten eveneens alert zijn, zeker wanneer er rijp of ijzel ontstaat. De combinatie van zonnige momenten overdag en stevige nachtvorst zorgt namelijk vaak voor zogenaamde “opvriezende natte weggedeelten”.
Van lentegevoel naar winterstand
Het weekend van 6 tot 8 februari gaf veel mensen een voorproefje van een vroege lente. Met temperaturen rond de 8 graden en volop zon leek de winter even ver weg. Terrassen zaten vol en winterjassen verdwenen tijdelijk in de kast. Juist dat maakt de nieuwe koudegolf zo opvallend.
Weersystemen boven Europa kunnen in deze tijd van het jaar snel verschuiven. Een verandering in windrichting kan ervoor zorgen dat zachte oceaanlucht plaatsmaakt voor droge, koude lucht uit Scandinavië of Oost-Europa. Dat soort omslagen zijn typisch voor februari, een maand waarin de winter nog altijd verrassend kan toeslaan.
Kans op natuurijs?
Bij elke nieuwe vorstperiode duikt dezelfde vraag op: komt er natuurijs? Hoewel de nachten koud worden, is het nog onzeker of de vorst lang genoeg aanhoudt voor veilig ijs. Overdag kan de temperatuur namelijk net boven nul uitkomen, waardoor ijsvorming beperkt blijft.
Voor schaatsliefhebbers is het dus afwachten. Kleine plassen en ondergelopen weilanden kunnen snel dichtvriezen, maar voor grotere meren is meestal een langere periode van aanhoudende vorst nodig. Toch zorgt de nieuwe kou ongetwijfeld weer voor hoop bij ijsclubs en winterliefhebbers.
Organisaties en weerliefhebbers volgen kaarten nauwkeurig
In de aanloop naar het weekend worden de weerkaarten steeds nauwkeuriger. Weerdiensten houden vooral de ontwikkelingen boven Noord- en Oost-Europa in de gaten, omdat daar de koude lucht vandaan komt. Zodra het winterweer aan de Amerikaanse oostkust afneemt, wordt ook duidelijker hoe de stroming richting Europa zich ontwikkelt.
Veel regionale media en ijsverenigingen volgen de situatie op de voet. Kaarten met open ijsbanen of schaatsmogelijkheden verschijnen vaak online, zodat liefhebbers kunnen zien waar het veilig is. Toch blijft voorzichtigheid belangrijk: natuurijs kan verraderlijk zijn, zeker na een periode met wisselende temperaturen.
Praktische tips voor het koude weekend
Met een nieuwe vorstperiode in aantocht is het slim om alvast wat voorbereidingen te treffen. Controleer bijvoorbeeld of je autoruitenwisservloeistof winterbestendig is en leg eventueel een deken of handschoenen in de auto. Ook fietsers kunnen profiteren van banden met iets meer profiel of een lagere bandenspanning voor extra grip.
Voor wie de deur uitgaat in de vroege ochtend: houd rekening met rijp op bruggen en viaducten. Die koelen sneller af dan gewone wegen en zijn vaak als eerste glad. En hoewel het overdag misschien zonnig oogt, kan de temperatuur in de schaduw flink lager liggen.
Winter blijft grillig
De komende dagen laten zien hoe snel het weer kan omslaan in Nederland. Van een zacht en zonnig weekend met temperaturen rond de 8 graden naar mogelijk strenge nachtvorst in slechts een week tijd – het hoort allemaal bij de dynamiek van de winter.
Of de kou na 16 februari aanhoudt, is nog onzeker. In de noordelijke provincies is de kans het grootst dat de vorst nog enkele dagen langer blijft hangen, terwijl het zuiden mogelijk eerder zachtere lucht krijgt. Wat wel vaststaat, is dat winterliefhebbers zich opnieuw kunnen opmaken voor koude ochtenden, heldere nachten en misschien zelfs een dun laagje ijs.
Let extra op onderweg
De belangrijkste boodschap voor het weekend van 13 tot en met 16 februari is duidelijk: wees alert op gladheid. Zeker na het relatief zachte weer van begin februari kan het verraderlijk zijn wanneer wegen plotseling weer bevriezen. Door rustiger te rijden en je planning iets aan te passen, voorkom je veel problemen.
De winter laat nog één keer van zich horen – en dat betekent warme handschoenen, een sjaal om en vooral goed opletten op de weg. Want na een zonnig weekend kan het zomaar weer ijzig koud worden in Nederland.
