Het afgelopen jaar hebben duizenden Nederlanders te maken gehad met nepagenten. In 2025 werd er maar liefst tienduizend keer melding gemaakt van oplichters die zich voordeden als politieagent. Dat is een enorme stijging vergeleken met 2023, toen het fenomeen nog relatief onbekend was en slechts vijfhonderd meldingen werden geregistreerd. Deze cijfers maken duidelijk dat deze vorm van oplichting nog steeds een groot probleem is, vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen. Het is daarom van groot belang dat iedereen zich goed voorbereidt en weet hoe hij of zij een nepagent kan herkennen.
De politie heeft in het afgelopen jaar ook 502 verdachten gearresteerd, wat laat zien dat de autoriteiten actief werk maken van het aanpakken van deze criminaliteit. Toch blijft het aantal slachtoffers hoog, omdat de oplichters steeds slimmer worden in het overtuigen van hun doelwitten. Hun trucs zijn zo geraffineerd dat zelfs goed oplettende mensen in de val kunnen lopen. Het gaat dus niet alleen om oplettendheid, maar ook om kennis van de methoden die nepagenten gebruiken.
Hoe de babbeltruc werkt
De bekendste methode van nepagenten is de zogenaamde babbeltruc. Meestal begint het met een telefoontje. Iemand aan de lijn beweert dat er veel wordt ingebroken in jouw buurt en dat de politie extra alert is. Ze adviseren je om waardevolle spullen mee te geven zodat deze “veilig” kunnen worden opgeborgen door de politie. Binnen korte tijd staat er dan daadwerkelijk een persoon voor de deur die zich voordoet als agent.
Wat deze oplichters zo gevaarlijk maakt, is hun overtuigingskracht. Ze weten persoonlijke details te achterhalen, zoals de namen van je kinderen, je adres of zelfs bankgegevens. Daarnaast gebruiken ze vaak een soort verificatiesysteem: ze geven aan de telefoon een code door die de nepagent aan de deur vervolgens herhaalt. Dit wekt vertrouwen en doet je geloven dat het echt om de politie gaat.
Het zijn vooral ouderen die slachtoffer worden. Doordat ze onder druk worden gezet om snel te handelen en er vaak maar korte tijd zit tussen het telefoongesprek en het bezoek van de nepagent, hebben slachtoffers weinig gelegenheid om te twijfelen of iemand te controleren. Veel slachtoffers geven dan ook kostbare spullen af, zoals sieraden, contant geld of bankpassen.
Voorbeeld van een slachtoffer
Marie-José is één van de slachtoffers die slachtoffer werd van deze tactiek. Ze kreeg geen telefoontje van tevoren; de nepagenten stonden gewoon ineens voor de deur. In het geloof dat het om de politie ging, gaf ze haar waardevolle sieraden, waaronder erfstukken van haar moeder, mee. Achteraf kwam ze erachter dat ze te maken had met oplichters. Het verhaal van Marie-José laat zien dat deze nepagenten niet alleen telefonisch maar ook fysiek heel overtuigend kunnen zijn.
Naast de babbeltruc bestaan er ook varianten waarbij een nepagent contact zoekt via mail of brief. In deze berichten wordt bijvoorbeeld gezegd dat je BSN-nummer betrokken is bij criminele activiteiten. Vervolgens neemt iemand die zich als agent voordoet telefonisch contact op of komt langs om zogenaamd je geld veilig te stellen. Ze vragen dan om een geldbedrag over te maken naar een ander rekeningnummer. In werkelijkheid zie je dat geld nooit terug.
Zo herken je een nepagent
Het herkennen van een nepagent kan lastig zijn, maar er zijn duidelijke signalen waar je op kunt letten. Allereerst: vraag altijd om legitimatie. Een echte politieagent kan een fysiek identiteitsbewijs laten zien. Een foto of kopie is niet voldoende. Daarnaast kun je om het personeelsnummer vragen. Staak de communicatie als dit niet aanwezig is.
Daarnaast geldt: geef nooit kostbare spullen of geld af aan iemand die zich via de telefoon of aan de deur als agent voordoet. De politie zal dit nooit op deze manier vragen. Als je een telefoontje krijgt waarin je onder druk wordt gezet om snel te handelen, hang dan op en noteer het nummer. Bel vervolgens 0900-8844, het landelijke nummer van de politie, om te controleren of het telefoontje legitiem was.
Als een vermoedelijke nepagent al voor de deur staat, open dan niet meteen de deur. Blijf kalm en controleer de legitimatie. Mocht er iets verdachts zijn, bel direct 112. Dit geldt ook als de persoon inmiddels weg is of een nieuwe afspraak wil plannen. Snel handelen kan helpen om slachtoffers te voorkomen.
Waarom ouderen zo kwetsbaar zijn
Ouderen lopen vaak het grootste risico om slachtoffer te worden van nepagenten. Zij hebben vaak minder ervaring met digitale communicatie en zijn sneller geneigd vertrouwen te schenken aan iemand die zich als autoriteit voordoet. Bovendien kunnen fysieke beperkingen en sociale eenzaamheid een rol spelen: iemand die op bezoek komt lijkt een vertrouwd gezicht, zeker als ze persoonlijke gegevens noemen.
De politie benadrukt daarom dat het belangrijk is om deze informatie te delen binnen de familie en de buurt. Door ouderen en kwetsbare buren te informeren over deze praktijken, kan het aantal slachtoffers worden beperkt. Bewustwording is een van de krachtigste wapens tegen deze vorm van criminaliteit.
Extra tips om jezelf te beschermen
Controleer altijd legitimatie: Vraag om een fysiek pasje van de politie en noteer het personeelsnummer.
Wees voorzichtig met persoonlijke gegevens: Geef nooit namen, adressen of bankgegevens aan iemand die zich telefonisch of aan de deur als politie voordoet.
Bel de politie bij twijfel: Nummer 0900-8844 is het landelijke informatienummer om telefoontjes te controleren. Bij direct gevaar bel je 112.
Laat je niet onder druk zetten: Nepagenten proberen vaak haast te creëren. Neem altijd de tijd om te controleren of iemand legitiem is.
Informeer je buren en familie: Door elkaar te waarschuwen over deze babbeltrucs wordt de kans kleiner dat iemand slachtoffer wordt.
De opkomst van nepagenten en hun babbeltrucs laat zien dat deze vorm van criminaliteit steeds professioneler wordt. In 2025 waren er tienduizend meldingen, twintig keer meer dan in 2023, en honderden verdachten werden gearresteerd. Toch blijven veel mensen slachtoffer door de slimme manipulatie van deze oplichters. Het is daarom cruciaal om altijd alert te blijven, legitimatie te controleren en geen waardevolle spullen af te geven.
Door kennis te hebben van de trucs, signalen te herkennen en juiste voorzorgsmaatregelen te nemen, kun je voorkomen dat je slachtoffer wordt van nepagenten. Ook het delen van deze informatie met familie, buren en vrienden is een belangrijke stap om samen veiliger te blijven.
Veiligheid begint met bewustzijn: neem de tijd om je te informeren, wees kritisch bij telefoontjes of onverwacht bezoek, en vertrouw nooit op alleen woorden of telefooncodes. Zo bescherm je jezelf, je dierbaren en je bezittingen tegen de steeds slimmere nepagenten van tegenwoordig.
