Iedereen kent het beeld wel. Je rijdt op de snelweg, ziet een trajectcontrole naderen en ineens lijkt het alsof het hele verkeer tegelijkertijd op de rem trapt.
Auto’s gaan netjes rond dezelfde snelheid rijden, bestuurders houden hun cruisecontrol strak vast en de doorstroming verandert volledig. Toch gebeurt er dan vaak iets opvallends: op de rechterrijstrook duikt ineens een auto op die langzaam maar zeker meerdere voertuigen voorbijgaat.
Dat roept bij veel weggebruikers dezelfde vraag op. Mag dat eigenlijk wel? Want als iemand links onnodig langzaam blijft rijden en jij rijdt rechts gewoon je eigen snelheid, ben je dan aan het inhalen of niet?
Het antwoord blijkt minder simpel dan veel mensen denken. Juist rond trajectcontroles ontstaan regelmatig misverstanden over wat wel en niet is toegestaan, met soms vervelende gevolgen voor automobilisten die denken slim bezig te zijn.
Waarom verkeer anders rijdt bij een trajectcontrole
Een trajectcontrole werkt anders dan een gewone flitser. Waar een flitspaal één momentopname maakt, wordt bij een trajectcontrole gekeken naar de gemiddelde snelheid tussen twee meetpunten.
Op meerdere locaties langs de weg wordt het kenteken geregistreerd. Vervolgens berekent het systeem hoe snel een voertuig gemiddeld heeft gereden tussen die punten. Ligt die snelheid boven de toegestane limiet, dan volgt automatisch een boete.
Omdat bestuurders dat weten, verandert hun rijgedrag vaak direct zodra een trajectcontrole begint. Veel mensen zetten hun cruisecontrol exact op de maximumsnelheid of zelfs een paar kilometer lager om geen enkel risico te lopen.
Het gevolg is dat snelheidsverschillen tussen voertuigen veel kleiner worden dan normaal.
Waarom juist dan irritatie ontstaat
Hoewel trajectcontroles bedoeld zijn om de verkeersveiligheid te vergroten, zorgen ze soms ook voor frustratie.
Bestuurders die normaal iets sneller rijden, voelen zich soms opgehouden doordat andere automobilisten extra voorzichtig worden. Vooral wanneer iemand op de linkerbaan blijft rijden terwijl er rechts voldoende ruimte is, ontstaat irritatie.
Sommige weggebruikers kiezen er vervolgens voor om rechts voorbij te rijden. Vaak gebeurt dat niet eens met hoge snelheid. Ze blijven simpelweg hun eigen tempo rijden terwijl de auto links langzamer rijdt.
Veel mensen denken daardoor dat er geen sprake is van een overtreding.
Rechts inhalen blijft in principe verboden
Toch ligt dat juridisch anders. In Nederland geldt nog altijd de hoofdregel dat je links inhaalt en rechts wordt ingehaald.
Dat betekent dat een voertuig rechts voorbijrijden terwijl je feitelijk een langzamere weggebruiker passeert, in veel gevallen wordt gezien als rechts inhalen.
Het maakt daarbij niet uit of je twintig kilometer per uur harder rijdt of slechts enkele kilometers sneller bent.
Zodra jouw voertuig bewust een andere auto rechts passeert terwijl die links van je rijdt, kan sprake zijn van een overtreding.
Een dure vergissing
Veel automobilisten onderschatten de mogelijke gevolgen.
Voor rechts inhalen kunnen flinke boetes worden uitgedeeld. De exacte bedragen veranderen regelmatig, maar het gaat vaak om honderden euro’s.
Daardoor kan een ogenschijnlijk onschuldige manoeuvre behoorlijk duur uitpakken.
Bovendien kijken handhavers niet alleen naar de snelheid, maar ook naar het verkeersgedrag. Rechts inhalen wordt namelijk gezien als een manoeuvre die onverwachte situaties kan veroorzaken.
Bestuurders verwachten immers doorgaans verkeer van links wanneer zij van rijstrook wisselen.
Waarom het gevaarlijk kan zijn
De regel bestaat niet zonder reden.
Wanneer iemand plotseling rechts verschijnt, kan dat andere weggebruikers verrassen. Zeker op drukke snelwegen waar automobilisten regelmatig van rijstrook wisselen, kan dat leiden tot gevaarlijke situaties.
Iemand die naar rechts wil opschuiven omdat hij denkt dat die rijstrook vrij is, kan plotseling geconfronteerd worden met een auto die daar sneller rijdt.
Juist daarom draait verkeersveiligheid vaak om voorspelbaarheid. Hoe beter bestuurders weten wat anderen gaan doen, hoe kleiner de kans op ongelukken.
De verwarring rond rechts passeren
Veel discussie ontstaat doordat mensen het verschil tussen rechts passeren en rechts inhalen niet kennen.
Op internet circuleren allerlei video’s en berichten waarin wordt beweerd dat rechts passeren soms gewoon mag.
Dat klopt gedeeltelijk, maar vaak ontbreekt belangrijke context.
In normale verkeerssituaties op de snelweg verandert er weinig: als je rechts een voertuig voorbijgaat dat links rijdt, wordt dat meestal gewoon als rechts inhalen gezien.
Daardoor denken veel automobilisten ten onrechte dat ze binnen de regels blijven.
Wanneer mag het wel?
Er bestaan wel degelijk uitzonderingen.
De bekendste uitzondering is fileverkeer. Wanneer verkeer op meerdere rijstroken langzaam rijdt of regelmatig stilstaat, mogen voertuigen elkaar aan de rechterkant passeren.
Dat wordt niet gezien als traditioneel inhalen.
Ook op bepaalde voorsorteerstroken of rijstroken met een specifieke bestemming kunnen andere regels gelden.
Maar een trajectcontrole op zichzelf creëert geen uitzondering.
Het feit dat verkeer langzamer rijdt vanwege snelheidscontrole betekent niet automatisch dat rechts inhalen ineens is toegestaan.
Wat doet de politie?
In de praktijk hangt handhaving soms af van de situatie.
Een agent kan rekening houden met verkeersdrukte, omstandigheden of de mate van gevaar die ontstaat door een bepaalde manoeuvre.
Toch betekent dat niet dat een bestuurder erop kan vertrouwen dat hij ermee wegkomt.
Wanneer een overtreding duidelijk wordt waargenomen, kan gewoon worden bekeurd.
Vertrouwen op coulance is daarom meestal geen verstandige strategie.
Zo voorkom je problemen
De eenvoudigste oplossing is eigenlijk ook de veiligste.
Pas je snelheid ruim op tijd aan wanneer je een trajectcontrole nadert. Gebruik eventueel cruisecontrol om een constante snelheid aan te houden en blijf zoveel mogelijk rustig rijden.
Vermijd onnodige rijstrookwisselingen en laat je niet opjagen door andere weggebruikers.
Wanneer iemand links blijft hangen, levert een paar seconden geduld vaak minder stress op dan een riskante inhaalactie die mogelijk een forse boete oplevert.
Technologie helpt, maar verantwoordelijkheid blijft bij de bestuurder
Steeds meer automobilisten gebruiken navigatie-apps die waarschuwen voor trajectcontroles. Daardoor weten bestuurders vaak al kilometers van tevoren dat er gecontroleerd wordt.
Dat kan helpen om rustiger te rijden en abrupte remacties te voorkomen.
Toch blijft de bestuurder uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor zijn gedrag op de weg.
Geen enkele app voorkomt een boete wanneer verkeersregels worden overtreden.
De conclusie
Veel automobilisten denken dat rechts voorbijrijden tijdens een trajectcontrole geen probleem is, zeker wanneer het verkeer overal ongeveer dezelfde snelheid rijdt. Toch is die gedachte vaak onjuist.
In de meeste situaties blijft rechts inhalen gewoon verboden, ook binnen een trajectcontrole. Alleen in specifieke uitzonderingen, zoals fileverkeer, gelden andere regels.
Wie een boete én gevaarlijke situaties wil voorkomen, doet er daarom verstandig aan rustig te blijven rijden, voldoende afstand te houden en zich niet te laten verleiden tot manoeuvres die misschien slim lijken, maar uiteindelijk flink kunnen tegenvallen.
