In 2026 staat er een aantal belangrijke veranderingen in het belastingstelsel op de agenda. Vooral voor 60-plussers die bijna met pensioen zijn of al met pensioen zijn, hebben deze wijzigingen direct invloed op je netto-inkomen, AOW, aanvullend pensioen, bijverdiensten en vermogen. Door de regels tijdig te begrijpen en slim te plannen, kun je onaangename verrassingen voorkomen en mogelijk zelfs belasting besparen. Hieronder zetten we alles overzichtelijk op een rij.
Belastingschijven 2026: lichte stijging, groot effect
De grenzen van de belastingschijven worden in 2026 aangepast. Het tarief van de derde schijf blijft met 49,5% gelijk voor inkomens boven €79.137, maar de eerste en tweede schijven stijgen licht:
Eerste schijf (tot €38.883): stijging naar circa 35,87%
Tweede schijf (tot €79.137): stijging naar circa 37,48%
Hoewel het om kleine aanpassingen gaat, kan het effect groot zijn. Vooral wanneer je pensioen of AOW licht wordt geïndexeerd om inflatie te compenseren, kan dit ertoe leiden dat een groter deel van je inkomen in een hogere schijf terechtkomt. Zo kan een kleine stijging in je bruto-inkomen direct minder netto opleveren dan je zou verwachten.
Heffingskortingen en arbeidskorting
Om dit effect deels te compenseren, wordt de arbeidskorting iets verhoogd. Voor 60-plussers die naast hun pensioen nog parttime werken, levert dit een bescheiden maar welkom voordeel op. Het is belangrijk om te controleren of je daadwerkelijk van deze verhoogde korting profiteert en of je eventuele andere heffingskortingen nog correct zijn ingesteld.
Belasting op spaargeld (box 3) verandert fors
Voor veel 60-plussers zijn de aanpassingen in box 3 de meest ingrijpende veranderingen. In 2026 gelden de volgende regels:
Forfaitair rendement: 7,78% op vermogen boven de vrijstelling
Belastingtarief: 36% over dit fictieve rendement
Heffingsvrij vermogen: daalt van €57.000 naar €51.396
Wie spaargeld of beleggingen heeft, kan hierdoor aanzienlijk meer belasting gaan betalen. Zo kan een belegd vermogen van €1.000.000 leiden tot een stijging van de box 3-belasting van €21.168 in 2025 naar €28.008 in 2026 – een toename van maar liefst 33%!
Tegenbewijsregeling: hoe werkt het?
Heb je voornamelijk spaargeld met een lage rente? Dan biedt de tegenbewijsregeling uitkomst. Hiermee kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire percentage, waardoor je minder belasting betaalt. Verzamel hiervoor goed je bankafschriften en bewijs van spaarrentes.
Erf- en schenkbelasting: ook veranderingen
Naast hogere belastingen op inkomen en vermogen zijn er ook positieve veranderingen op het gebied van erf- en schenkbelasting:
Eerlijkere verdeling voor partners: bij ongelijke vermogensverdeling betalen partners gemiddeld minder erfbelasting
Langere aangiftetermijn: de termijn voor erfbelasting wordt verlengd van 8 naar 20 maanden na overlijden, waardoor nabestaanden meer ademruimte krijgen
Deze aanpassingen geven extra rust bij het plannen van je nalatenschap en kunnen financiële druk op je partner of kinderen verminderen.
5 tips om jouw financiële situatie te optimaliseren
De nieuwe regels vragen om een frisse blik op jouw financiën. Met de onderstaande strategieën kun je mogelijk belasting besparen en je pensioeninkomen beter beschermen:
Maak een proefberekening: Gebruik online rekentools van de Belastingdienst om inzicht te krijgen in je netto-inkomen onder de nieuwe regels.
Analyseer je vermogen: Komt je vermogen boven de nieuwe grens van €51.396? Overweeg fiscaal vriendelijke opties zoals schenken aan kinderen of groen beleggen.
Maak gebruik van de tegenbewijsregeling: Bij lage spaarrentes kun je aantonen dat het werkelijke rendement lager is, waardoor je belasting in box 3 vermindert.
Controleer aftrekposten: Controleer jaarlijks of je nog recht hebt op aftrekposten, zoals specifieke zorgkosten of giften aan erkende goede doelen (ANBI).
Plan je pensioenmoment: De timing van je pensioen kan fiscale gevolgen hebben. Bespreek met een adviseur of het voordeliger is om eerder of later met pensioen te gaan.
Veelgestelde vragen
Val ik automatisch in een hogere schijf door de indexatie van mijn pensioen?
Niet automatisch, maar het risico neemt toe. Als je pensioen licht stijgt terwijl de schijfgrenzen minder hard stijgen, kan een groter deel van je inkomen in een hogere schijf vallen.
Wat als ik net boven het heffingsvrije vermogen zit?
Je betaalt alleen belasting over het bedrag boven de grens van €51.396. Als je spaarrente laag is, is het verstandig om de tegenbewijsregeling te gebruiken.
Moet ik mijn pensioenplanning aanpassen?
Ja, vooral als je rond de 65–68 jaar bent. Controleer kritisch wanneer je je pensioen laat ingaan en hoe je je vermogen heeft gespreid. Soms kan uitstel of vervroeging fiscaal voordelig zijn.
Belang van proactief plannen
De veranderingen in 2026 vragen niet alleen om kennis, maar ook om actie. Door tijdig je situatie te bekijken, kun je onaangename verrassingen voorkomen. Vooral spaarders, gepensioneerden en 60-plussers met bijverdiensten doen er goed aan om hun financiën te herzien.
Een jaarlijkse check van je pensioen, spaargeld en belastingaangifte kan een groot verschil maken. Het helpt je te anticiperen op hogere belastingdruk en maakt het mogelijk om slimmer gebruik te maken van aftrekposten, vrijstellingen en tegenbewijsregelingen.
Conclusie
De belastingwijzigingen van 2026 hebben duidelijke gevolgen voor 60-plussers:
Belastingschijven stijgen licht, waardoor indexatie van pensioen minder netto oplevert
Box 3-heffing op spaargeld en beleggingen gaat fors omhoog
Tegenbewijsregeling biedt kans op lagere belasting bij lage spaarrentes
Erf- en schenkbelasting wordt eerlijker en geeft nabestaanden meer tijd
Slim plannen kan tonnen euro’s schelen en financiële zekerheid bieden
Door proactief je situatie te bekijken en waar nodig actie te ondernemen, kun je jouw inkomen en vermogen optimaal beschermen. Het is een complex geheel, maar met aandacht en planning voorkom je dat onverwachte belastingstijgingen je pensioeninkomen aantasten.
Tip: blijf je situatie jaarlijks monitoren en overleg met een financieel adviseur om de beste strategie voor jouw persoonlijke situatie te bepalen.
