December. Voor velen is het de maand van lichtjes, warme chocolademelk, geurige dennenbomen en avonden vol lachen, spelletjes en familieverhalen. In winkelstraten klinken kerstliedjes die je haast automatisch mee neuriet, kinderen kijken uit naar cadeautjes en mensen maken plannen voor diners, borrels en tradities die al jaren meegaan. Het is de maand waarin we elkaar massaal een “fijne feestdagen” toewensen, alsof het vanzelfsprekend is dat die dagen inderdaad fijn zijn.
Maar achter die warme gloed van december schuilt een andere werkelijkheid. Een stille, onzichtbare wereld waar geen lichtjes iets verlichten en geen kerstmuziek de stilte maskeert. Het is de kant van december waar weinig over gesproken wordt: de kant van mensen die deze periode niet ervaren als feestelijk, maar als leeg, confronterend en soms ronduit pijnlijk.
En precies in die schaduwkant van december woont Jaap.
De decembermaand brengt voor velen een gevoel van warmte, licht en samenzijn. Overal verschijnen fonkelende lichtjes, kerstliedjes vullen de straten en mensen haasten zich om cadeaus te kopen voor hun dierbaren. Maar achter die feestelijke glans schuilt soms een stille realiteit die we niet graag zien. Niet iedereen kijkt met blijdschap uit naar de feestdagen. Voor sommigen is Kerst juist de moeilijkste tijd van het jaar.
Jaap, 88 jaar: “Ik zou willen dat er iemand langs kwam”
Jaap is 88. Een rustige, bescheiden man, altijd beleefd, altijd dankbaar voor wat hij wél heeft. Maar deze maand zorgt voor een knoop in zijn maag. Zijn dagen volgen elkaar op in hetzelfde ritme: opstaan, een boterham, koffie, de krant, even naar buiten als het weer het toelaat, en daarna weer thuis naar dezelfde muren die hij al jaren kent.
Zijn appartement is klein, maar warm ingericht. Aan de muur hangen vergeelde foto’s: zijn vrouw, met wie hij meer dan vijftig jaar samen was; zijn kinderen, toen ze nog op de middelbare school zaten; vakanties waar hij soms nog met een half lachje aan terugdenkt. Sinds zijn vrouw vier jaar geleden overleed, is het huis vooral gevuld met herinneringen — en met stilte.
“Met Kerst zet ik soms een cd’tje op,” vertelt Jaap terwijl hij langzaam zijn koffie roert. “Maar het maakt het huis niet gezelliger. Soms maakt het het juist stiller.” Zijn stem zakt weg bij de laatste woorden.
Vier kerstmissen heeft hij inmiddels alleen doorgebracht. Vier keer aan tafel met één bord. Vier avonden waarin hij de kaarsen niet eens meer aansteekt omdat het “toch wat overbodig voelt”.
Jaap woont al jaren in hetzelfde kleine appartement. De muren zijn versierd met oude foto’s van zijn vrouw, die vier jaar geleden overleed, en van zijn kinderen toen ze nog klein waren. Terwijl hij langzaam een kop koffie inschenkt, vertelt hij hoe de kerstdagen voor hem verlopen. “Ik zet wel wat kerstliedjes op,” zegt hij zacht, “maar dat maakt het soms alleen maar stiller.”
Vier kerstmissen op rij heeft Jaap inmiddels alleen doorgebracht. Zijn drie kinderen en vijf kleinkinderen hebben hun eigen levens opgebouwd, vol drukte en verplichtingen. “Ze bellen soms, of komen eens in de paar maanden langs. Maar met Kerst… dan is het stil,” vertelt hij. “Ik begrijp het wel, ze hebben hun gezinnen, maar het blijft moeilijk.”
De leegte achter de lichtjes
Voor Jaap zijn de feestdagen een periode van herinneringen. Hij denkt terug aan de jaren waarin het huis gevuld was met gelach, de geur van stoofpeertjes en de stem van zijn vrouw die kerstliedjes meezong. Nu is het vooral de stilte die hij hoort. “Ik kijk soms uit het raam en zie gezinnen samen eten. Dat doet pijn, maar ik gun het ze van harte,” zegt hij. “Ik ben blij als het januari is, dan is het weer gewoon.”
Zijn woorden raken, omdat ze iets blootleggen wat velen liever niet onder ogen zien: achter de vrolijke façade van kerst schuilt bij veel ouderen eenzaamheid. Terwijl de wereld draait om gezelligheid, ervaren zij juist de leegte van het gemis.
Een kleine moeite, een grote betekenis
Het verhaal van Jaap is geen aanklacht. Het is een zachte herinnering. Een herinnering dat er in elke straat, in elk appartementencomplex, in elke buurt wel iemand woont zoals Jaap. Iemand die misschien niemand heeft om Kerst mee te vieren. Iemand die al blij zou zijn met een praatje, een kaartje, een warme wens aan de deur, of vijf minuten gezelschap.
Eenzaamheid los je niet in één dag op. Maar je kunt wél iemands dag lichter maken.
Jaap zegt het zelf mooi:
“Je hoeft geen uren te blijven. Gewoon even vragen hoe het gaat… Dat is genoeg.”
Laten we deze december anders kijken
Kerst draait uiteindelijk niet om grote diners, stapels cadeaus of perfecte Instagramfoto’s. Het draait om aandacht. Om warmte. Om verbinding. Dat hoeft niet groots of ingewikkeld te zijn. Eén vriendelijk gebaar kan voor iemand zoals Jaap het verschil betekenen tussen een stille Kerst… en een warme.
Dus als je deze maand door je buurt loopt, denk dan heel even aan hem. Aan alle ‘Jaaps’ van ons land. Misschien klopt er vlakbij iemand op een deur die nooit wordt geopend. Misschien wacht er iemand die zichzelf nooit laat horen.
En misschien kun jij precies datgene doen wat iemand nodig heeft: even zien dat hij bestaat.
Want soms is het grootste kerstcadeau dat je iemand kunt geven geen pakket onder de boom — maar een paar minuten van je tijd.
bron
