Autorijden wordt voor veel Nederlanders opnieuw een stuk duurder. Waar automobilisten begin dit jaar nog hoopten dat de brandstofprijzen eindelijk zouden stabiliseren, gebeurt momenteel juist het tegenovergestelde.
Aan vrijwel iedere pomp in Nederland lopen de bedragen verder op en vooral mensen die dagelijks veel kilometers maken, merken dat direct in hun portemonnee. De stijging gaat bovendien zo snel dat veel automobilisten inmiddels bewust minder rijden of vaker over de grens tanken.
De oorzaak ligt grotendeels buiten Nederland. De onrust in het Midden-Oosten blijft de oliemarkt flink onder druk zetten en daardoor stijgen wereldwijd de prijzen van ruwe olie.
Vooral het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran zorgt voor onzekerheid op de energiemarkt. Dat effect is inmiddels duidelijk zichtbaar aan Nederlandse tankstations, waar de prijzen opnieuw richting recordniveaus bewegen.
Volgens de meest recente landelijke adviesprijzen van UnitedConsumers kost een liter Euro95 momenteel gemiddeld ongeveer 2,63 euro per liter. Diesel ligt daar inmiddels nauwelijks nog onder en schommelt rond de 2,56 euro per liter. Ook LPG is flink duurder geworden en ligt inmiddels rond de 1,33 euro per liter.
Voor veel automobilisten voelt dat als een enorme klap. Zeker omdat de prijzen begin dit jaar nog duidelijk lager lagen. In relatief korte tijd zijn de kosten voor een volle tank daardoor fors toegenomen.
Vooral dieselrijders merken het verschil hard. Waar diesel jarenlang werd gezien als de voordelige keuze voor veelrijders, begint dat voordeel langzaam te verdwijnen. Het prijsverschil met benzine is tegenwoordig minimaal geworden.
Daarnaast spelen ook de hogere vaste lasten rondom dieselauto’s mee. Daardoor vragen steeds meer automobilisten zich af of rijden op diesel financieel nog wel interessant blijft.
Toch zijn het niet alleen automobilisten die geraakt worden. Ook transportbedrijven, bezorgdiensten en ondernemers zien hun kosten opnieuw oplopen.
Wanneer diesel duurder wordt, stijgen namelijk vaak ook de prijzen van producten en transport. Dat effect sijpelt uiteindelijk door naar vrijwel iedereen.
De belangrijkste oorzaak achter de stijgende prijzen ligt momenteel in het Midden-Oosten. De spanningen tussen Iran enerzijds en de Verenigde Staten en Israël anderzijds blijven oplopen.
Vooral de recente aanvallen op energiefaciliteiten en de problemen rondom de Straat van Hormuz zorgen voor grote nervositeit op de oliemarkt.
Die zeeweg is extreem belangrijk voor het wereldwijde transport van olie. Een groot deel van de internationale oliehandel loopt via die route. Zodra daar onzekerheid ontstaat, reageren de markten vrijwel direct.
Dat gebeurde de afgelopen weken opnieuw. Handelaren vrezen verstoringen in de olievoorziening, waardoor de olieprijs stevig omhoog schoot.
En wanneer olie duurder wordt, merken consumenten dat uiteindelijk vrijwel direct aan de pomp.
Nederlanders voelen die stijging extra sterk omdat brandstofprijzen hier sowieso al hoog liggen door accijnzen en belastingen.
Vooral langs snelwegen tikken de prijzen inmiddels extreem hoge niveaus aan. Daar liggen de landelijke adviesprijzen meestal het hoogst.
Bij goedkopere tankstations in dorpen of steden kan het soms nog iets voordeliger zijn, maar ook daar zijn de verschillen met enkele maanden geleden enorm.
Veel automobilisten proberen daarom steeds slimmer te tanken. Apps die goedkope tankstations tonen worden vaker gebruikt en ook tanken over de grens wordt opnieuw populairder.
Voor mensen die dicht bij Duitsland of België wonen, kan dat inmiddels tientallen euro’s per tankbeurt schelen.
Ondertussen kijkt de politiek voorlopig nog vooral afwachtend toe.
Vanuit Den Haag klinken nog geen concrete plannen om de brandstofprijzen tijdelijk te verlagen of accijnzen aan te passen.
Volgens premier Rob Jetten moet er eerst goed gekeken worden naar de verdere ontwikkeling van de situatie voordat er eventueel maatregelen genomen worden.
Dat zorgt voor frustratie bij veel automobilisten. Vooral mensen die afhankelijk zijn van hun auto voor werk hebben het gevoel dat ze weinig alternatieven hebben.
Zeker in regio’s waar openbaar vervoer beperkt beschikbaar is, blijft de auto voor veel mensen simpelweg noodzakelijk.
Tegelijkertijd blijven experts waarschuwen dat de situatie snel kan veranderen. De olieprijs reageert namelijk extreem gevoelig op geopolitieke ontwikkelingen.
Wanneer de spanningen in het Midden-Oosten verder oplopen, kunnen de prijzen opnieuw stijgen. Maar als de situatie juist afkoelt, kan de markt ook weer snel stabiliseren.
Vrijdag was daar bijvoorbeeld een klein teken van zichtbaar. De internationale olieprijzen daalden licht nadat handelaren voorzichtig hoop kregen op minder escalatie.
Een vat Amerikaanse olie zakte daarbij richting de 94 dollar, terwijl Brentolie net onder de 107 dollar per vat uitkwam.
Toch betekent dat voorlopig nog niet direct lagere prijzen aan de pomp. Vaak duurt het enige tijd voordat dalingen op de oliemarkt zichtbaar worden voor consumenten.
Bovendien blijven veel experts voorzichtig over de komende maanden. De situatie in het Midden-Oosten blijft namelijk uiterst gespannen.
Daarom sluiten kenners niet uit dat de brandstofprijzen deze zomer opnieuw records kunnen verbreken als de onrust verder toeneemt.
Voor automobilisten blijft het daardoor voorlopig vooral hopen op stabiliteit.
Tot die tijd zullen veel Nederlanders blijven merken dat een simpele rit naar werk, familie of vakantie flink duurder is geworden dan een paar maanden geleden.
En juist dat zorgt ervoor dat de frustratie rondom de brandstofprijzen opnieuw groeit in Nederland.
