Steeds meer zaken in Nederland verlopen digitaal. Of het nu gaat om berichten van de Belastingdienst, meldingen over zorgtoeslag of brieven van de gemeente: veel officiële communicatie komt tegenwoordig binnen via online portalen. Voor veel mensen is dat handig, omdat alle belangrijke informatie op één plek te vinden is. Tegelijkertijd brengt die digitalisering ook nieuwe risico’s met zich mee.
Criminelen proberen namelijk steeds vaker misbruik te maken van het vertrouwen dat mensen hebben in officiële instanties. Door berichten te sturen die er betrouwbaar uitzien, proberen ze slachtoffers te verleiden om persoonlijke gegevens te delen of geld over te maken. Dat gebeurt via e-mails, telefoontjes en steeds vaker via sms-berichten.
Opvallende toename meldingen
De afgelopen periode zijn er opvallend veel meldingen binnengekomen bij de Fraudehelpdesk. Mensen geven aan dat ze een sms hebben ontvangen die afkomstig lijkt te zijn van MijnOverheid.
In het bericht staat vaak dat er iets mis is met de gegevens in het account van de ontvanger. Om problemen te voorkomen zou men die gegevens zo snel mogelijk moeten controleren en bijwerken.
Dat klinkt op het eerste gezicht logisch. Via MijnOverheid ontvangen Nederlanders immers regelmatig belangrijke berichten van verschillende overheidsinstanties. Daardoor lijkt zo’n sms voor veel mensen geloofwaardig.
Slimme truc van oplichters
Toch blijkt het in werkelijkheid te gaan om een slimme vorm van oplichting. In het bericht staat namelijk een link die leidt naar een website die sterk lijkt op een officiële pagina van MijnOverheid.
Wanneer iemand op de link klikt, wordt gevraagd om persoonlijke gegevens in te vullen. Denk bijvoorbeeld aan naam, adres en bankinformatie.
Vervolgens verschijnt er een melding dat de gegevens moeten worden bevestigd door een kleine betaling te doen. Vaak gaat het om een bedrag van slechts één cent.
Dat lijkt een onschuldige controle, maar juist daar zit de truc.
Kleine betaling, groot probleem
Veel mensen denken dat het overmaken van zo’n klein bedrag geen kwaad kan. Daardoor vullen ze hun gegevens in en ronden ze de betaling af.
In werkelijkheid geven ze daarmee criminelen toegang tot gevoelige informatie.
Sommige slachtoffers ontdekten later dat er helemaal geen bedrag van één cent was afgeschreven. In plaats daarvan bleek er een veel groter bedrag van hun rekening te zijn verdwenen.
Volgens de Fraudehelpdesk gebruiken oplichters verschillende methoden om dit soort fraude uit te voeren. Soms proberen ze direct geld af te schrijven, maar in andere gevallen verzamelen ze eerst persoonlijke gegevens die later voor fraude worden gebruikt.
Telefoontje van ‘bankmedewerker’
Alsof dat nog niet genoeg is, gaan sommige oplichters nog een stap verder. Nadat iemand de sms heeft ontvangen, kan er kort daarna een telefoontje volgen.
De beller stelt zich dan voor als een medewerker van de bank. Hij of zij verwijst naar het eerdere sms-bericht en beweert dat er verdachte activiteiten op de bankrekening zijn gezien.
Om het probleem zogenaamd op te lossen, wordt het slachtoffer gevraagd mee te werken aan een controle.
Vaak klinkt het verhaal overtuigend. De zogenaamde medewerker spreekt rustig en professioneel en gebruikt termen die vertrouwen wekken.
Nieuwe vorm van babbeltruc
In sommige gevallen vertellen de oplichters zelfs dat er een wijkagent langs zal komen om de bankpassen veilig te stellen.
Dat klinkt misschien vreemd, maar toch trappen mensen er soms in. De combinatie van een officiële sms, een telefoontje van een ‘bankmedewerker’ en de belofte dat een agent langskomt, kan ervoor zorgen dat slachtoffers denken dat het om een echte noodsituatie gaat.
In werkelijkheid gaat het om een bekende vorm van fraude waarbij criminelen proberen bankpassen en pincodes in handen te krijgen.
Wat je vooral niet moet doen
De Fraudehelpdesk waarschuwt daarom nadrukkelijk om nooit zomaar op dit soort berichten te reageren.
Klik niet op links in verdachte sms-berichten en vul geen persoonlijke gegevens in. Ook het overmaken van een klein bedrag – hoe onschuldig het ook lijkt – kan risico’s met zich meebrengen.
Word je gebeld door iemand die beweert van de bank te zijn? Dan is het verstandig om direct op te hangen.
Zoek daarna zelf het officiële telefoonnummer van je bank op en neem contact op om te controleren of het verhaal klopt.
Wanneer direct 112 bellen
In sommige situaties is het zelfs verstandig om direct actie te ondernemen. Als iemand bijvoorbeeld beweert dat er een wijkagent onderweg is om bankpassen op te halen, kan dat een teken zijn dat oplichters daadwerkelijk bij je thuis willen langskomen.
In dat geval adviseert de Fraudehelpdesk om direct 112 te bellen.
Veel mensen denken dat dit nummer alleen bedoeld is voor levensgevaarlijke situaties, maar het mag ook worden gebruikt wanneer je denkt dat criminelen op heterdaad kunnen worden betrapt.
Toch slachtoffer geworden?
Heb je per ongeluk toch op de link geklikt of geld overgemaakt? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met je bank.
Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat verdere schade kan worden beperkt.
Daarnaast kan het helpen om het incident te melden bij de Fraudehelpdesk. Op die manier krijgen zij een beter beeld van de nieuwste vormen van oplichting en kunnen ze andere mensen waarschuwen.
Blijf alert
Online fraude wordt steeds slimmer en professioneler. Oplichters maken gebruik van realistisch ogende websites, overtuigende sms-berichten en geloofwaardige telefoongesprekken.
Juist daarom is het belangrijk om alert te blijven, vooral wanneer een bericht vraagt om persoonlijke gegevens of een betaling – hoe klein het bedrag ook lijkt.
Twijfel je over een bericht dat zogenaamd van een overheidsinstantie komt? Ga dan niet via de link in het bericht, maar log zelf in via de officiële website.
Zo voorkom je dat je slachtoffer wordt van een van de vele digitale oplichtingstrucs die momenteel in omloop zijn. 📱⚠️
