Je hebt het vast wel eens voorbij zien komen: iemand op Facebook – meestal geheten Peter, of soms een Yvonne met een kattenprofielfoto – die met stelligheid beweert dat “water twee keer koken levensgevaarlijk is”. Volgens hen zouden er mysterieuze gifstoffen ontstaan, zou je water ineens “chemisch gemuteerd” zijn en kun je maar beter meteen een nieuwe waterkoker bestellen én je testament opstellen.
En zoals dat altijd gaat online: één iemand roept iets, drie anderen delen het, twaalf mensen schrikken ervan, en binnen een uur is het internet in paniek over iets waar niemand ooit écht onderzoek naar heeft gedaan. Dus voordat we straks massaal onze waterkokers verstoppen in de schuur, vroegen we ons af:
Klopt dit eigenlijk wel… of weer een klassiek broodje aap?
Dus: wij doken erin.
De claims: van arsenicum tot “dode thee”
Je zou denken dat water koken één van de simpelste handelingen ter wereld is. Je giet het erin, je drukt op het knopje, en een minuut later heb je warm water. Maar op internet is niets ooit simpel.
Volgens sommigen gebeurt er iets “kwaadaardigs” zodra water een tweede keer kookt. Zo zouden er ineens:
arsenicumdeeltjes ontstaan,
nitraten giftig worden,
zware metalen zich ophopen,
en gaat je thee “dood”.
Ja, dat laatste komt van Henk uit Den Bosch, die beweert dat opnieuw koken de zuurstof uit het water haalt. Daardoor zou de thee “vlak en levenloos” smaken.
Dat is dan nog de meest vriendelijke claim. Andere mensen komen met verhalen die regelrecht uit een Marvel-film lijken te komen.
Wat zegt de wetenschap? Spoiler: Peter had ongelijk
We vroegen het na bij mensen die wél verstand hebben van water – niet bij Peter van Facebook – maar bij het Voedingscentrum en het RIVM.
Hun reactie was ongeveer even spectaculair als droog:
“De chemische samenstelling van schoon kraanwater verandert niet door het opnieuw te koken.” – RIVM
Kortom:
➡️ Geen spontaan arsenicum.
➡️ Geen giftige nitraat-bommen.
➡️ Geen dood water.
➡️ Geen mutaties.
Water blijft water.
De enige verandering die optreedt, is dat een minuscuul deel verdampt. Daardoor blijven mineralen als calcium en magnesium iets meer achter, wat kalkaanslag veroorzaakt. En dat is vervelend voor je waterkoker, maar niet voor je gezondheid.
De mythes worden nog gekker: van ‘mutant-water’ tot explodeerde waterkokers
Online kom je werkelijk alles tegen. Zo beweert Kevin (die in dezelfde post ook vertelt dat hij “met eigen ogen een ufo zag”) dat zijn waterkoker is ontploft toen hij water twee keer kookte.
Hij omschrijft het als een “stoomgranaat”.
De realiteit?
➡️ Een waterkoker kan niet ontploffen van water opnieuw koken.
➡️ Een magnetron kán water oververhitten – dat klopt – maar dat gebeurt alleen als je water in een kopje verwarmt zonder bubbels, niet in een waterkoker.
Dan heb je nog de categorie “mutant-water”. Volgens sommige posts verandert water – jawel – chemisch bij herhaald koken, en stijgen de zware metalen tot levensgevaarlijke waarden.
Beetje jammer dat uitgebreid onderzoek van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) precies het tegenovergestelde laat zien:
Westerse kraanwaters bevatten zó weinig zware metalen dat zelfs honderd keer koken nog geen risico vormt.
Het blijft fascinerend dat mensen bang zijn voor kraanwater, maar wel zonder nadenken drie energiedrankjes per dag naar binnen gieten.
Zijn er dan helemaal geen nadelen? Ja, maar ze zijn lachwekkend klein
Voor je gezondheid?
➡️ Nee, zero, nada, niets.
Voor je smaakbeleving en je waterkoker?
Daar is wel iets te zeggen:
1. Meer kalkaanslag
Als water vaker kookt, verdampt er steeds een beetje. De mineralen blijven achter. Daardoor vormt zich kalk.
Niet giftig, wel irritant.
Dat is álles.
2. Iets minder zuurstof
Water dat lang kookt, kan een beetje zuurstof verliezen. Daardoor kan thee een miniem beetje anders smaken.
Maar dan moet je:
óf een theesommelier zijn
óf iemand met een hypergevoelige tong
óf Henk uit Den Bosch
De gemiddelde mens proeft het verschil niet eens.
Waarom geloven mensen dit dan toch?
Broodje-aapverhalen floreren vooral als ze:
een beetje spannend klinken,
een beetje logisch lijken,
en vooral: makkelijk te onthouden zijn.
Bovendien: als iemand iets post dat beangstigend klinkt, gáán mensen klikken. En als drie anderen het herhalen, lijkt het ineens waar.
Maar water is één van de meest onderzochte stoffen op aarde. Het verandert niet zomaar in een gifcocktail omdat je op een knopje drukt.
Dus: kun je water opnieuw koken?
Ja. Zonder enig risico.
Je krijgt er geen kanker van.
Je water verandert niet in een chemisch drama.
Het ergste dat je overkomt, is dat je waterkoker wat extra kalk krijgt en dat je thee een tikkeltje anders smaakt.
Met andere woorden:
Laat je niet bang maken door Facebook-Peters, redditors met explosieve waterkokers en verhalen over mutant-water.
Wetenschap wint.
Alweer.
